رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٠
( 21 - ارباب انواع و ربّ الأرباب )
عنصرى به او مىدهند . و شيخ محيى الدين اعرابى مىگويد كه : « من احمد بستى را در مكّه و جمعى را در طوف كعبه كه پاىهاى ايشان بر زمين برنمىخورد با بدن مثالى برزخى ديدم ، و يكى از آنها به من گفت كه ، من جدّ هفتادم توأم و مثل شما طواف اين خانه بسيار كرده‌ايم ، چون اندك نقصى با ما بود در تكميل خود و ازالهء آنيم » . و مؤيّد اين حرف آخرين است اين مضمون حديث كه : « هركه در طلب علم يا در اثناى سلوك بميرد ملك در قبر تعليم و ارشاد او كند تا به كمال رسد » .
و آيهء كريمهء : « وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ » ، ( نساء ، 100 ) ، و چنان كه آدمى در خواب چيزهايى مىبيند كه در بيدارى نمىتواند ديد ، بعد از وفات چيزهايى مىبيند كه در حيات به روى پوشيده باشد ، مثل حلقه‌اى است كه در بيابان افتاده باشد . پس وسعت عالم ديگر را كه بهشت و دوزخ در آن است بنگر كه چه مقدار خواهد بود .
چون در آن نشئه مظاهر قهر و مجالى لطف از هم ممتاز شوند و مقهوران و مرحومان از يكديگر جدا گردند ، لطافت لطف و رقّت آن بهشت و بهشتيان را چنان لطيف و رقيق سازد كه بايد و شايد ، و كثافت قهر و غلظت آن دوزخ و دوزخيان را بدان‌سان كثيف و غليظ گرداند كه « دندان كافرى در دوزخ به بزرگى كوه احد باشد و ستبرى پوستش چهل ذرع به ذراع جبّار و قهّار » ، چنان كه خبر نبوى از اين معنى مخبر است ؛ ( . . . ) و مضمون بلاغت مشحون : « ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً » ، ( بقره ، 74 ) ، بر آن مشعر .
وا حسرتا و وا ويلا از وقوع اين واقعه ، و دردا از اين محنت و مصيبت . « فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ » ، ( سجده ، 17 ) ، نويد بهشتيان ، و « كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها » ، ( نساء ، 56 ) ، و عيد دوزخيان . بدبختان مقيّد به آمال را عتاب : « كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ » ، ( مطففين ، 15 ) ، نيك‌بختان فارغ البال را خطاب « وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ » ، ( قيامه ، 22 ) ، به ، « وَ نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ » ، ( آل عمران ، 136 ) ، هى هى ، « وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ » ، ( مطففين ، 26 ) .
( 21 - ارباب انواع و ربّ الأرباب )
( 21 - ارباب انواع و ربّ الأرباب )