رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى ) — الصفحة ٨٣

( قاعدهء زندگانى و قانون كامرانى دو جهانى )

آنچه براى خود خواهى براى همه بخواه تا به سرّ : « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ » ، و به رمز :

« المؤمنون كنفس واحدة » و بدانى كه « خير النّاس أنفعهم للناس » كدام است ؟ و « لا يرحم اللّه من لا يرحم النّاس » چيست ؟ و آيهء : « فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً » چه معنى دارد . شعر :

بكن كارى كه سودى دارد آخر * به سر باران جودى بارد آخر

به هر كارى عدالت پيشه مىباش * نكوكار و نكوانديشه مىباش

و در لقمه غايت احتياط رعايت كن تا حرام يا شبهه‌دار نباشد كه مدار كار در راه آن است . شعر :

لقمه‌اى كاندر طريق مشتبه * خاك خور خاك و بر آن دندان منه

كان ترا در راه دين مغبون كند * نور ايمان از دلت بيرون كند

و در خوردن اسراف مكن ، كه حلال به اسراف حرام شود . بيت :

نه چندان بخور كز دهانت برآيد * نه چندان كه از ضعف جانت برآيد

« كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ » * مؤيّد آن است ، « كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا » ، ( اعراف ، 31 ) ، مقوّى آن و « الجوع طعام اللّه فى أرضه » اشاره به حدّ اعتدال . هركه را همّت پست بر آن است كه به شكم چيزى فرستد قيمت او آن است كه از شكم بيرون آيد ، كلام الملوك ملوك الكلام اين است . رباعى :

اندرون از طعام خالى دار * تا درو نور معرفت بينى

تهى از حكمتى به علّتِ آن * كه پرى از طعام تا بينى

و مرگ را دايم در نظر دار ، تا همه كارهاى دشوار بر تو آسان گردد ، بلكه مشتاق آن گرد تا به شيرينى بميرى نه به تلخى . « إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ » ، ( قصص ، 76 ) ، بيت :

بستن عهد و شكستن دلخوش است * خاطر خرّم به زير گل خوش است

يعنى با گريه و زارى و سوگوارى و بيزارى از برخوردارى متاع سفلى صورى بسر بر .

بيت .

جهان آن به كه دانا تلخ گيرد * كه شيرين زندگانى تلخ ميرد

و جميع كمالات انسانى را منحصر در سه چيز شناس ، صحّت اعتقاد و حسن