درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٨٧٧

مقالت هفتم از فنّ دوّم از جملهء بنجم كى در علم الهى است در عنايت واجب الوجود بمخلوقات او و رحمت او ايشان را و حكمت او در ايجاد ايشان

هرج « [ وجود ] » او بر كمال اقصى اوست و درو ما بالقوّه هيج نباشذ - هيج شرّى لاحق او نشود ، - جه شرّ : عدم وجود [ ( ى ) ] است يا عدم كمال وجودى . - و او امرى وجودىّ نيست ، بل كى عدميست ، و اگر وجودىّ بوذى : يا شرّ بوذى لنفسه ، يا شرّ بوذى لغيره . -

« [ و ] » اگر شرّ بوذى لغيره : يا از بهر آن بوذى كى اعدام آن غير « 1 »

مىكند ، يا بعضى از كمالات « 2 »

او ، يا نه از بهر آن اعدام بوذى .

بس اگر اعدام كند شرّ نباشد - الّا عدم آن شىء ، يا آنج كمال است « [ او را ] » . و اگر اعدام نكند تصوّر نتوان كرد كى او شرّ باشد مر آن جيز را - كى فرض كرده بودند كى او شرّست آن را ، - جه ما مىدانيم - كى آنج مخلّ نباشذ بذات جيز « 3 »

ى ، و نه بوجود كمالى مر ان جيز « 4 »

را - كيف كان ، آن جيز « 5 »

بوجود او متضرّر « 6 »

نشود .

و اگر شرّ بوذى لنفسه آن هم باطل است ، - جه وجود شىء اقتضاء عدم نفس او نكند ، و نه عدم جيزى از آنها كى تكميل آن كند ، و اگر اقتضا كردى آن را - شرّ آن عدم بوذى ، نه او ، - يا آنك اقتضاء آن غير معقول است ، - جه اشيا بطباع « 7 »

خويش طالب كمالات خوداند . نه مقتضى عدم ايشان - از آن روى كى ايشان كمالات [ ( اند ) ] . و جون باطل شذ بر تقدير وجود او كى : شرّ باشذ لغيره ، يا لذاته ، بس : شرّ نباشذ اصلا ، و اگر موجود بوذى شرّ نبوذى ، بس حينئذ او عدمى باشذ و منبع آن امكان و عدم است - لا غير ، جه او عارض نمىشود الّا خيرى « 8 »

را كى بقوّت است ، و آنج بقوّت است منفكّ نيست از امكان - و عدم ، - از آن روى كى او بقوّت است .

[ ( و ) ] آنج او شرّست بقياس با بعضى امور ، خالى نباشذ از خيرى ، و اين را از لزوم او از خير مطلق دانند « 9 »

، بس خير مقتضى « 10 »

بالذّات

( 1 ) - عدم آن خير - م .

( 2 ) - از كمال - م .

( 3 ) - خير - اصل .

( 4 ) - خير - اصل .

( 5 ) - خير - اصل .

( 6 ) - متصرف - م .

( 7 ) - بطبايع - ط .

( 8 ) - جيزى - اصل - م - ط .

( 9 ) - خوانند - ط - مب .

( 10 ) - مقضى - م - ظ .