درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٨٧٦
مقالت هفتم از فنّ دوّم از جملهء بنجم كى در علم الهى است در عنايت واجب الوجود بمخلوقات او و رحمت او ايشان را و حكمت او در ايجاد ايشان
مىشود اگر ممكن بوذى اكثر از واجب واحد ، فكيف كى آن غير ممكن است ، جنانك بيان « 1 »
آن از بيش رفت . و بدرستى از بيش رفت در مباحث نفس - و غير آن ذكر بسيارى از آنها كى استدلال كنند به آن بر عنايت باري جلّت عظمته [ ( و ممكن نيست نسبت اين عنايت و حكمت بواسطه - بىآنك نسبت كنند بأو ، - جه موجد اثر محكم . ابلغ باشذ در احكام ) ] از « 2 »
اثر او ، و لابدّست از انتهاء « 3 »
بموجدى كى محيط است علم او [ ( و ) ] كامل است قدرت « 4 »
او ، و بالغ است حكمت « [ او ] » و هو الأله تعالي .
و شرّى كى در عالم است قدح نمىكند در عنايت واجب ، و اگر جه داخل باشد در قضاء الهى ، جه از احوال بعضى آنست كى آن را فاعلى مستقلّ نيست ، و نه نيز آن بجعل جاعلى است كى مغاير باشد مر فاعل ماهيّاتى « 5 »
را كى نسبت آن احوال بايشان كنند . جه از معلومات است كى ماهيّات ممكنه را در ذوات خويش و در آنك ممكناند سببى نيست . و نه در احتياج ايشان بعلّتى مر وجود ايشان را ، سببى . و نه بوذن متضادّين را متمانعين در وجود علّتى . و نه قصور ممكن را از وجود واجب لذاته - يا نقصان او را از رتبت او علّتى ، و اين جون « 6 »
كون النّار محرقه ( است ) و كون القطن قابلا لان « 7 »
يحترق بها ، - جه كلّ آن از مقوّمات ماهيّات است و طبيعت امكان يا از لوازم آن و مثل آن « 8 »
بوذن يكى از غايات بعضى موجودات مضرّ ببعضى آخر « 9 »
از ان ، يا مفسد آن . -
جنانك غايت قوّت غضبىّ مضرّست بفعل ، و اگر جه خير باشذ بحسب آن قوّت و بحقيقت شناختى « 10 »
كيفيّت لزوم ضروريّات مر غايات را . بس :
( 1 ) - بناء - م .
( 2 ) - از احكام در - م .
( 3 ) - انهاء - م .
( 4 ) - بقدرت - م - و قدرت - ط .
( 5 ) - مر هيأتى - اصل .
( 6 ) - و همچنين - م - ط - مب .
( 7 ) - قابلا ان - م .
( 8 ) - كذا و الظّاهر : آنست .
( 9 ) - اجزاء - ط - مب .
( 10 ) - شناستى - ط