درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٨٣١

مقالت جهارم از فنّ دوّم از جملهء بنجم كى در علم الهى است در آنج واجب الوجود را بان وصف كنند از صفات جلال و اكرام

آنك جميع آن ممكن است ، و محتاج بأو - احتياجى كى متساوى شود بأو در آن جميع آحاد آن . و جنانك او ذات خوذ را بذات خود در مىيابذ بىافتقار به صورتى « 1 »

زايده ، همجنين ادراك او مر آن جيز را كى صادر مىشود نفس صورت آن صادر باشد - كى حاضر باشذ او را بىانطباعى ، و هم برين مثال ادراك ساير معلولات خود كنذ . - و بحقيقت دانستى كى از شرط تعقّل نيست انطباع صورت متعقّل « 2 »

در ذات عاقل علي الإطلاق بل كى انطباع در تعقّل وقتى شرط باشذ كى تعقّل غير متجدّد نباشذ ، و نه مدرك حاضر عند المدرك ، - جه برهان وجوب حصول صورت مدرك « [ در مدرك ] » قائم نشده است - الّا در جيزى كى جنين باشد ، بل كى شرط تعقّل مطلقا مجرّد حصول است ، نه حصول بر نعت انطباع ، و فاعل شىء را حصول آن شىء باشذ - لا محاله ، و حصول شىء فاعل را كمتر از حصول شىء نيست قابل را ، بس واجب تعقّل ذات خوذ كند « 3 »

و تعقّل ما سواى خود كند بحصول ايشان او را - بضرورت آنك فاعل ايشان است « [ و ] » جو « [ ن ] » جواهر مجرّده تعقّل « 4 »

غير معلولات خويش بحصول صور غير در ذوات خويش مىكنند ، واجب باشذ كى واجب تعقّل آن جواهر كند - با آنج دريشان باشذ از آن صور ، جه جميع حاصل است او را ، و تعقّل [ ( ا ) ] و آن صور را نه بصورى « 5 »

ديگرست ، بل كى بأعيان آن جواهرست ، و آنج دريشان است فلا يعزب « 6 »

عنه شيء : از صور موجودات كلّىّ - و جزوىّ ، بىحصول صورتى درو ، و بىاتّصاف او بصفتى حقيقىّ . - و علم « ( او ) » بجميع آنج گفتيم بر وجهى باشذ « [ كه ] » متغيّر نشود . و بحقيقت شناختى كيفيّت ادراك جزئيّات متغيّره بر وجهى كى تغيّر لا حق آن نشود .

( 1 ) - تصوّرى - اصل .

( 2 ) - و متعقّل - ط .

( 3 ) - نكند - م .

( 4 ) - تعلّل - م .

( 5 ) - تصوّرى - م - مب - اصل نقطه ندارد .

( 6 ) - فلا يعرب - اصل - ط - مب .