درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٨٠٤
مقالت هفتم از فنّ اوّل از جملهء بنجم كى در علم الهى است در « ( بيان ) » كثرت عقوا ، و جملهء از احكام كى متعلق است بان
فلكاند ، بعضى محيط به زمين ، و بعضى غير محيط بدان « 1 »
، جنانك شناختى - بس اين و امثال اين « 2 »
متحصّل نشود الّا از عقول بسيار ، يا از هيآت بسيار ، كى در عقلى واحد باشذ - كى حاصل نشود در آن عقل واحد هم الّا بمقايست او با عقول بسيار ، و هر جگونه كى باشد لابدّ بود از تكثّر عقول در صدور اين اشياء متكثّره كى بيان كرده شذ - كى ممكن نيست اسناد « 3 »
آن از اقسام موجودات به غير عقل ، و بر مثل اين دلالت مىكند كثرت تشبّهات در نفوس فلكىّ مختلفة التّحريكات ، جه آن اگر به جهت اختلاف عقول است ، او خوذ مطلوب است ، و اگر به جهت اختلاف هيئاتى است كى در عقلى واحدست لازم آيذ ازو هم وجود عقول متعدّد ، بس صادر نشود اين افلاك ، و كواكب آن ، و نفوسى كى محرّك « 4 »
آنست ، الّا بعد از وجود كثرتى وافره - از عقول .
و افلاك مترتّب « 5 »
نمىشوند - در اوّل آنك عقول مترتّب مىشوند « 6 »
، بل كى از عقول مبلغى حاصل شود بر ترتيب علّىّ و معلولىّ ، و بعضى از بعضى منفعل « 7 »
شوند بهيئات بسيار تا « 8 »
ممكن باشذ وجود آنج بدرستى يافتهاند ، و آنج ازو نفوس حاصل شود - اشرف باشذ از آنج ازو اجسام « 9 »
حاصل شود ، و آنج « ( ازو ) » اشرف حاصل شوذ از هر جمله ، اشرف [ ( باشذ ) ] از آنج ازو حاصل شوذ ادون از آن جمله ، بس از اشرف - اشرف حاصل شوذ ، و از نازل - نازل ، و از متوسّط - متوسّط ، با احتمال آنك آن [ ا ] شرف ، و آنج مقابل اوست - در ذوات عقول باشند ، يا در هيئاتى كى باعتبار آن مبادى امور متكثّره بوذ ، « 10 »
و اين عقول اشرف موجوداتاند ، و ميان ايشان از نسب « 11 »
عددى عجايبى است كى حاصل شود ازيشان در نفوس و اجسام ، عجايب ديگر .
( 1 ) - به آن - م - ط - مب .
( 2 ) - و اين - ط .
( 3 ) - استناد - ط - مب .
( 4 ) - محركه - اصل .
( 5 ) - مرتب - اصل .
( 6 ) - مرتب نمىشوند - اصل .
( 7 ) - منفصل - ط .
( 8 ) - با - اصل - يا - ط - مب .
( 9 ) - او اجسام ازو - ط .
( 10 ) - بودى - ط .
( 11 ) - نسبت - ط .