درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٧٩٢
مقالت بنجم از فنّ اوّل از جملهء بنجم كى در علم الهى است در آنك تشبه بعقل غايت حركات سماوى است
و امّا آنك تحريك ايشان « ( از ) » براى امرى غير معشوق است ، به جهت آنك او امرى است كى متصوّر نيست « 1 »
در تحريك ارادى « 2 »
، - جه لابدّ باشذ كى از براى جيزى باشذ - كى مريد طلب آن كند ، و اختيار حصول او [ ( بر لا حصول او ) ] و هر مطلوبى - و مختارى محبوب بوذ ، و دوام حركت دلالت كند بر فرط طلب - كى دالّ است بر فرط محبّت ، و محبّت مفرطه « 3 »
عشق است . بس تحريكى كى ايشان راست از براى معشوقى « 4 »
و مختارى باشذ .
و امّا آنك معشوق ذاتى باشد كى يابند آن را ، بسبب آن ممتنع است كى آن نيل « 5 »
ممكن نيست كى باشذ الّا دفعة ، و اگر جنين بوذى بايستى كى جون ذات را بيافتندى « 6 »
حركت واقف شدى ، لكن حركت نمىايستد بس ذات را به حركت نيابند .
و امّا آنك معشوق صفتى باشد كى ( ب ) يابند آن را ، تصوّر نيل آن بذات آن نتوان كرد ، الّا آنك صفت منتقل شوذ از محلّ خوذ ، بذات عاشقى كى طالب آن صفت است - به حركت ، و بدرستى شناختى كيفيّت حال در امتناع انتقال اعراضى « 7 »
كى متشخّصاند بمحالّ ايشان [ ( و ) ] جون آن صفت بعينها منتقل نشود - بلك مماثل او حاصل ( مى ) شوذ ، بس صفت را در نيا « [ فته ] » باشند « 8 »
بلك شبيه او باشد كى دريافته باشند « 9 »
.
و امّا آنك معشوق را نيابند ، نه او و نه شبيه او ، دوام حركت ايشان منع جواز اين مىكند ، - جه اگر جنين بوذى متحرّك بارادت حركتى دايم طالب محال بوذى ابدا ، و عقل سليم تصور آن نمىكند در « 10 »
مريدى بارادتى كلّى - كى متصوّر شوذ به آن جوهرى مجرّد از غواشى مادّىّ .
( 1 ) - متصورست - اصل .
( 2 ) - أو أدنى - اصل .
( 3 ) - مفرط - م - ط .
( 4 ) - معشوق - اصل .
( 5 ) - نيك - اصل .
( 6 ) - نيافتندى - اصل - نيافتندى - مب .
( 7 ) - اعراض - ط .
( 8 ) - باشد - ط .
( 9 ) - باشد - ط .
( 10 ) - و در - اصل .