درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٧٧٢
مقالت دوّم از فنّ اوّل از جملهء بنجم كى در علم آلهى است در آنك اگر عقل نبودى نفوس در تعقلات خويش از قوت بفعل نيامذى و آنك مستند كمال ذاتى نفس عقل است
ببديهه . و هرگاه كى وصله « 1 »
منقطع شود ميان نفس و آن جوهر عقلى بسبب اعراض نفس « 2 »
ازو بما يلى عالم جسدانىّ « 3 »
، يا نفس ملتفت شوذ به صورتى ديگر منمجى « 4 »
شود آنج متمثّل « 5 »
بوذ در نفس اوّلا .
و نظير نفس درين از جسمانيّات مرآة است ، - جه جون محاذات كنند آن را به صورتى متمثّل شود در آن « [ و جون آيينه را بگردانند از محاذات آن صورت آن تمثّل زايل شود . و بسيار باشد كى متمثّل شود در آن ] » غير آن صورت بحسب آنج محاذات كنند به آن .
و همجنين است حال نفس جون اعراض كنند بأو از جانب قدس بجانب حسّ - يا بجيزى ديگر از امور قدس « 6 »
، و اين نيز نفس را نباشذ الّا كى اكتساب ملكه اتصال به آن « 7 »
جوهر عقلىّ كرده باشذ و نسيان - در صور خيالى بسبب زوال آنست از خزانه . و اين جوهر اگر ازو جيزى زايل گردذ محتاج شود بمخرجى « 8 »
ديگر كى او را از قوّت بفعل آرذ ، و كلام عايد شود در آن .
و جون نفس ذات هيئتى باشذ كى متمكّن شود به آن واسطه « 9 »
از اتّصال بجوهر عقلىّ « 10 »
ذهول او از صور معقوله محوج نگرداند او را باستيناف اكتسابى - و آن هيئت ملكهء اتّصال است به آن . و جون آن ملكه از « 11 »
نفس زايل ش ( « و » ) د آن زوال نسيان آن باشذ كى مختصّ باشذ به آن ملكه از معقولاتى كى حاصل باشد نفس را .
و تصرّف نفس در صور خيالى ، و معانى و احكامى كى در حافظه است - بتوسّط قوت فكرى « [ است ] » كى افادت آن كند استعداد « 12 »
اتّصال بعقل مفارق ، و حصول صورى كى مناسب آن استعداد باشذ ، و تخصّص
( 1 ) - و صلى - اصل .
( 2 ) - نفسى - اصل .
( 3 ) - حرابى - اصل .
( 4 ) - منحمى - اصل .
( 5 ) - متمسك - اصل .
( 6 ) - تفرس - اصل .
( 7 ) - آن - اصل .
( 8 ) - بمحوجى - م .
( 9 ) - بواسطه - اصل .
( 10 ) - عقل - م .
( 11 ) - ملكه را - اصل .
( 12 ) - در استعداد - م .