درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٧٥٥
مقالت هفتم از فنّ دوّم از جملهء سيّم كى در علم طبيعى است در اثبات نفوس سماوى و كيفيت تصوّرات ايشان و تحركات « 1 » ( 1 ) - و تحريكات - م - ط . ايشان
كافيست در اختلاف ارادات « 1 »
جزئىّ او ، و « 2 »
« در » تعيّن حدود حركات او .
و حركات ايشان ار براى مجرّد اخراج اوضاع از قوّت بفعل نيست . -
جه اگر جنين بوذى دوران ايشان بر دو قطب ثابت دائم نبوذى ، جه بإثبات حركات ايشان بر دو قطب اوضاعى بقوّت باقى ماند ابدا از جهت ثبات قطبين . بل كى حدس حكم مىكند كى ايشان لذّاتى روحانى در مىيابند كى حركات ايشان از آنها منبعث مىشوند ، و حركات معدّاند مر حصول آن لذّات را . و بسيار باشد كى ابدان ما منفعل مىشوند « 3 »
به حركت از هيئاتى كى نفوس ما را حاصل مىشوذ ، جنانك بدن حركت مىكند برقص ، و تصفيق ، و آنج مشابه ايشان است - از طربى ، و ارتياحى ، كى نفس را حاصل شوذ . و از بهر اين است كى حركات افلاك منبعث مىشوذ از آنج بايشان مىآيذ از افق اعلى . و اين آخر جملهء سيّم است كى در علم طبيعى است « 4 »
.
( 1 ) - ارادت - ط .
( 2 ) - ط بى : و .
( 3 ) - از آنها منبعث مىشوند - ط .
( 4 ) - تمام شد اين جمله به يارى پروردگار ، و معونت خالق ستّار ، در اواخر روز سه شنبه سيزدهم شهر محرّم الحرام - كه منتظم است در ميان ماه‌هاى سال هزار و چهل و يكم از هجرت پيغمبر ما صلّى اللَّه عليه و آله - در مشهد مقدس حضرت امام الجنّ و الانس على بن موسى الرضا عليه التّحيّة و الثّناء - بر دست احقر عباد اللَّه و محتاج بسوى پروردگار و صمد مفتّح ابن حاجى محمد محمد صادق مصحّح بيامرزد خداى تعالى گناهان او را ، و گناهان پدر و مادر او را ، و در پهلو در آورده مىشود انشاء اللَّه اين جمله بجملهء چهارم كه در علم اوسطست - كه علم رياضى مىگويند ، و الحمد للَّه ربّ العالمين و صلّى اللَّه على محمّد و آله الطّيبين الطّاهرين المعصومين الأنجبين و سلّم تسليما - م .