درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٧٤٦
مقالت ششم از فنّ دوّم از جملهء سيّم كى در علم طبيعى است در ابديت نفس و احوال او بعد از خراب بدن
متنبّه شده بوذ آن را لذّتى عظيم بيابد - كى اجلّ و اشرف باشد از هر لذّتى و اين سعادت حقيقى است .
و امّا نفوس ساذجه كى اكتساب شوق بأين كمال نكرده باشند ، و نه نيز اكتساب هيئاتى ردّى از بدن ، ايشان را تألّم از فقد كمال نباشد بسبب عدم تنبّه ايشان آن را « 1 »
. و اگر اكتساب هيأت « 2 »
رديّهء بدنى « 3 »
كرده باشند بسيار باشند كى مشتاق شوند بمقتضى آن هيآت ، و معذّب شوند عذابى سخت - بسبب فقد بدن ، و مقتضيات آن ، بىآنك مشتاق اليه حاصل شوذ ، جه آلت آن باطل شد ، و خلق تعلّق به بدن باقى « 4 »
ماند ، و تعذّبى كى بسبب اين هيآت باشد دائم « 5 »
نماند بسبب زوال آن هيآت بعد الموت شيئا فشيء به جهت انقطاع اسبابى كى هيأت ازيشان همجنين حاصل شده است - و منافاة ذات آنها را . و اين هيآت مختلف شوند در شدّت رداءت - و ضعف آن ، و در سرعت زوال ، و بطء آن ، و مختلف شود تعذّبى كى از آنها باشد بحسب اين دو اختلاف .
و واجب است كى بدانى كى سعادت حقيقى تمام نشود الّا باصلاح قوّت عملى از نفس بآنك استعمال متوسّط بين الخلقين الضّدّين كند ، يا « 6 »
نفس را هيئت استعلائى بر بدن حاصل شود ، و منفعل نشوذ از قوى بدن ، جه ما نتوانيم كرد افعال توسّط ، بىآنك ملكهء توسّط حاصل باشد - كى عبارت است از تبرئهء « 7 »
نفس ناطقه از هيأت انقيادى - و تبقيهء « 8 »
او بر جبلّت خويش ، جه توسّط مضادّ جوهر نفس نيست ، و نه مايل بأو - به جهت بدن ، بل از جهت بدن ، جه او سلب ( مى ) كند از آن طرفين دايما و واسطهء مذكوره عدالت است ، و شناختى كى آن عفّت است ، و شجاعت ، و حكمت ، و آنك اين اصول فضايل خلقى است ، و مجموع آن عدالت
( 1 ) - ايشان را - ط .
( 2 ) - بهيآت - ط .
( 3 ) - بدى - م -
( 4 ) - ط بى : باقى
( 5 ) - و دايم - م .
( 6 ) - تا - ط .
( 7 ) - تنزيه - ط .
( 8 ) - تنبيه - م .