درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٧٣٧
مقالت بنجم از فنّ دوّم از جملهء سيّم كى در علم طبيعى است در منامات و وحى و الهام و معجزات و كرامات و آثار غريب كى از نفس صادر شود و درجات عارفان و مقامات و كيفيت رياضت ايشان
باشد كى غشيان اين غواشى در غير حال رياضت باشد . و بسيار باشد كى مخطوف « 1 »
مألوف شوذ - و وميض شهابى بيّن ، و باشد كى اين متدرّج شوذ تا او را اين باشد هرگاه كى خواهذ . و بسيار باشد كى اين او را به آنجا رساند كى از نفس خود غايب شوذ ، و ملاحظهء جناب قدس كند فقطّ . - و اگر ملاحظهء نفس خود كند ، از آن روى كند كى او لاحظه « 2 »
است - نه از آن روى كى او بزينت « 3 »
خوذست . و اين آخر درجات سلوك است بحقّ ، و مايلى آن درجات سلوك است در حقّ و آنجا درجاتى است كى اقلّ نيست از درجات ما قبل آن ، و اين از آنهاست كى حديث افهام « 4 »
آن نكند ، و نه عبارت شرح آن . و آن كس كى دوست دارذ كى آن را بشناسذ بايد كى متدرّج شوذ تا از اهل مشاهده گردذ آن را دون المشافهة بها ، و مراد بمشاهده اينجا ادراك است بىمنازعتى از قوّ [ ت ] ى ديگر بخلاف يقين . و از طلّاب اين طريقه بعضى آنند كى مايل باشند بحناب اعلى بأصل فطرت خود بىتعلّم علمى . و بعضى آنند كى ميل كنند به آن بواسطهء آنج اكتساب آن كرده باشد از علوم حقيقى ، يا بواسطهء مجرّد سماع و تقليد . و جون مريد عالم نباشد لابدّ باشد او را از شيخى محقّق محقّ سالك تا ارشاد كند او را بسواء سبيل . و محتاج شود بآنك او را اتّفاق نه افتد از خلطا و احوال بدنى و نفسانى الّا آنج تنفير كند او را از عالم ادنى ، و ترغيب كند او را در عالم اعلى .
و از ضروريّات آن ترك فضول است . و اصلاح ضروريّات . و از فضول علوميست كى استعانت به آن نكنند بر تقرّب الى اللَّه تعالي ، و از ضروريّات غذاست « 5 »
پس واجب باشد اصلاح آن - بآنك قليل الكمّيّه باشد تا اشتغال بهضم آن مانع توجّه بمطلوب نشود ، و كثير الكيفيّه تا به آن استدراك قلّت آن نكنند « 6 »
و از آن مبصرات است . امّا « 7 »
الوان آنج
( 1 ) - محظوظ - اصل .
( 2 ) - لا ملاحظه - ط .
( 3 ) - تربيت - ط .
( 4 ) - انهام - اصل - انهاء - ط .
( 5 ) - عناست - م .
( 6 ) - قلّت آن بكنند - م - قلب آن بكند - ط .
( 7 ) - و اما - م .