درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٥٤٣

مقالت سيم از فن دوّم از جملهء دوّم كى در فلسفهء اولى است در آنج اعتبار نكنند درو از كيفيات كى او كمال جوهريست

مقالت سيم از فن دوّم از جملهء دوّم كى در فلسفهء اولى است در آنج اعتبار نكنند درو از كيفيات كى او كمال جوهريست

مقالت سيم از فن دوّم از جملهء دوّم كى در فلسفهء اولى است در آنج اعتبار نكنند درو از كيفيات كى او كمال جوهريست

و او آن است كى مختص باشد بكمّيّات از كيفيّات ، و آنك اعتبار كنند درو كى استعداديست فحسب . اما كيفيات مختص بكميات آن است كى تصوّر عروض آن نتوان كرد جيزى را ، الّا بواسطهء كميّت او ، و درين داخل شوذ آنج همجنين باشد برمّته و جملته ، جون استقامت ، و انحناء يا ببعضى از اجزاء آن ، جون خلقت - كى مركب است از لون ، و شكل ، و او همجنين است بسبب آنج « 1 »

دروست از شكل تنها . و اين نوع منقسم ميشوذ بآنج مختصّ باشد بكميّت متصله ، و آنج مختص « 2 »

باشد بكمّيّت منفصله .

و مختص بمتصله : يا شكل است وحده ، يا غير او ، و آن غير : يا مركب باشد با شكل ، جون خلقت ، يا غير مركب با او ، جون استقامت . و آنج مختصّ است بكميات منفصله ، جون زوجيّت ، و فرديت .

و معنى استقامت در خط ، بوذن اوست بحيثيتى ( كى ) اگر برو نقطهء جند فرض كنند همه بر سمتى واحد باشند ، يعنى بعضى ارفع و بعضى أخفض نباشد . و گاه باشد كى تعبير از خط مستقيم به اين كنند كى او آن است كى اجزاء او بعضى بر بعضى منطبق شود ، بر جميع اوضاع ، بخلاف منحنى ، - جه شايد كى دو قوس « 3 »

منطبق شوند جون مقعّر يكى با محدّب ديگرى باشد ، و بر غير اين وضع منطبق نشو [ ن ] ذ . و گاه باشد كى گويند ( كى ) او اقصر خطى است كى و اصل باشد ميان دو نقطه ، يا آنك جون هر دو نهايت او را ثابت كنند ، و او را فتل « 4 »

كنند ، وضع او متغيّر نشود . يا آنك وسط او طرف او را ببوشاند .

و استواء سطح عبارتيست از آنك كى در جهت طول ، و عرض

( 1 ) - نسبت بآنجه ط .

( 2 ) - متّصل - م .

( 3 ) - در قوس - اصل - م .

( 4 ) - فتل تافتن ريسمان و بگردانيدن - كنز - فثل - م - قنل - ط .