درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٦

تعليم دوم در اجزاء حمليه

محمول باشذ « 1 »

بر جزويي كى در تحت او بوذ ، و هر جزويي بطبع موضوع بوذ كلّى را كى فوق او باشد - و دو جزوى حقيقى بر يكديگر حمل نتوان كرد ، جه نتوان گفت كى زيد عمرو است مگر ( كى ) دو نام بوذ از ان يك شخص ، و آنگاه مفهوم هر دو يكى بوذ ، بس حمل ، و وضع ، بحسب حقيقت نبوذه باشذ ، بل بحسب قول ، و لسان ، جنانك شيخ گفت ؛ و بدانك جزوى حقيقى محال است كى محمول باشذ بطبع ، جه محمول وصف موضوع است ، و متشخّص « 2 »

وصف نباشذ . و ديگر محمول ماهيّات حقيقى بايد كى كلّى طبيعى باشد كى محل متقابلات است ، اعنى اعيان موجودات ، مانند انسان ، و سواد ، و غير آن ، جه ماهيّات ايشان هم شايستگى آن دارند كى با قبول شركت مقارن شوند ( تا ) انسان ، و سواد كلى باشند و هم شايستگى آنك با منع شركت مقارن شوند مانند اين انسان و اين سواد تا انسان « 3 »

و سواد جزوى باشند ، بس محمول بايذ كى ازين ماهيات باشد تا هم بر جزوى محمول تواند بوذ و هم بر كلى ، بخلاف جزوى ، كى بر كلى محمول نتواند بوذ ، جه نتوان گفت الانسان زيد . قال الشيخ لان طبيعة الكلى لا تكون موضوعة بنفسها للشخصية من غير الحاق السور الجزوى ( بها ) و الا لكانت الطبيعة الكلية مستحقة فى طبعها لان تكون هذا المشار اليه

تعليم دوم در اجزاء حمليه

تعليم دوم در اجزاء حمليه

هر قضيهء حملى مشتمل بر سه جزو باشذ موضوع و آن محكوم عليه باشد در آن ، و محمول و آن محكوم به ، و نسبت محمول بموضوع اعنى حكم بصدق « 4 »

او بر آن ، و آن را ايجاب خوانند ، جنانك : الانسان ماش : الحيوان الناطق منتقل بنقل قدميه أو ليس ، يا حكم بعدم صدق او بر آن ، و آن را سلب خوانند . و موضوع

( 1 ) - و بر - م .

( 2 ) - و مشخص - م .

( 3 ) - در هر دو نسخه ما انسان - ط : با انسان .

( 4 ) - تصديق - م