درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٨

اصل سوّم از فصل سوّم در تقسيم علوم حكمىّ و دينىّ بأقسام ايشان

و امّا در رحمت و عنايت فرموذ كى : قُلْ مَنْ يَكْلَؤُكُمْ .

و امّا در تنزيه از سفه و عبث فرموذ كى : أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ فَتَعالَى اللَّهُ الْمَلِكُ « ( الْحَقُّ ) » . يعنى منزّه است خداوند از آنك كردار او عبث بوذ ، و در سورت - ص فرموذ [ ( كى ) ] :

وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما باطِلًا .

و امّا در ازليّت و ابديّت فرموذ كى : هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ .

زيرا كى هر كى محدث بوذ او را اوّلى بوذ ، بس او اوّل همه جيزها نبوذ « 1 »

، و هر جه فانى بوذ او آخر « 2 »

همه جيزها نبود ، - بل كى غير او اوّل و آخر بوذ . و جون فرموذ كى او اوّل همه جيزها [ ( و آخر همه جيزها ) ] ست بايذ كى او « 3 »

ابدىّ - و سرمدىّ بوذ ، و منزّه از آنك او را اوّلى يا آخرى بوذ .

مناظرهء بنجم - با مشركان ، و ايشان اصناف‌اند .

صنف اوّل - آنان كه گفته‌اند : عالم را دو صانع است : يكى صانع خير كى او را يزدان خوانند . و يكى صانع شرّ كى او را اهرمن گويند . بارى عزّ شانه اين مذهب را باطل كرد بذين آيت كى « 4 »

: لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا . و جايى ديگر فرموذ - كى : وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ و جايى ديگر « 5 »

: إِذاً لَابْتَغَوْا إِلى ذِي الْعَرْشِ .

صنف دوّم - آن قوم كى گفتند : « الملائكة بنات اللَّه » . آفريدگار « [ آن ] » را بطريق توبيخ - و تقريع تقرير فرموذ - كى : وَ جَعَلُوا الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبادُ الرَّحْمنِ إِناثاً .

( 1 ) - شود - م .

( 2 ) - اول - م .

( 3 ) - او را - م .

( 4 ) - اين آيت را باطل كرد كه - م

( 5 ) - جاى ديگر فرمود - ط .