درة التاج ( فارسى ) — الصفحة ١٤١
اصل دوّم از فصل دوّم در آنك تصوّر آن بديهىّ است يا كسبىّ و اگر كسبىّ است تحديد آن ممكن است يا نه .
جنّ - و ملك - كى بحدّ يا رسم حاصل توان كرد تا كسبىّ « [ بود ] » و اين فصل هم مشتمل است بر « 1 »
سه اصل .
اصل اوّل در حقيقت علم كى از كذام مقوله است از مقولات ده‌گانه
اصل اوّل در حقيقت علم كى از كذام مقوله است از مقولات ده‌گانه
علما درين باب اختلافى عظيم كرده‌اند ؛ جمعى گفته‌اند كى از مقولهء مضاف است نظر بر آنك « 2 »
او اضافه است - ميان عالم - و معلوم . و بعضى گفته‌اند از مقولهء ان ينفعل است - باعتبار آنك انفعاليست - كى در نفس حاصل مىشود . و بيشتر بر آنند كى - از مقولهء كيف است ، - جه او از كيفيّاتى است مختصّ بذوات الأنفس ، جون :
صحّت - و سقم « 3 »
، و قدرت - و ارادت . - و حقّ اينست . و شيخ يعنى ابو علىّ بن سينا جزاه اللَّه عن الطّلبة جزاء آخر « 4 »
اين را اختيار كرده است ، - جه سخن او درين موضع مضطرب است : جائى گفته است كى او امرى عدمىّ است ، و تفسير آن بتجرّد از مادّه كرده است . - و جائى گفته است - صفتى وجودىّ است ، يعنى صورت منطبعه در جوهر - عاقل - كى مطابق ماهيّت معقول باشذ . - و جائى گفته كى - صفتى « 5 »
ذات اضافه . و جائى گفته - محض اضافه . - بس بنا بر مذهب مختار - علم ، از مقولهء كيف باشذ .
اصل دوّم از فصل دوّم در آنك تصوّر آن بديهىّ است يا كسبىّ و اگر كسبىّ است تحديد آن ممكن است يا نه .
اصل دوّم از فصل دوّم در آنك تصوّر آن بديهىّ است يا كسبىّ و اگر كسبىّ است تحديد آن ممكن است يا نه .
بعضى گفته‌اند تصوّر آن بديهيست ، - جه اين علم خاصّ هر كسى را
( 1 ) - برين - اصل .
( 2 ) - جهت آنكه - م .
( 3 ) - مرض - ط - نسخه .
( 4 ) - خيرا آخر - ه .
( 5 ) - است كه صفتى است - م .