چين نامه ( فارسى ) — الصفحة ٠.٨٣

ترجمهء گزارشنامهء هيأت اعزامى مسيحيان به چين به زبان فارسى و نسخهء اساس ويرايش

با بررسى در فهرستنامه‌ها و كتابشناسىهاى نسخه‌هاى خطى و چاپى قديم فارسى تاكنون دو نسخه از كتاب چين‌نامه ترجمهء محمد زمان شناخته شده است :

الف ) نسخهء خطى متعلق به مجموعهء كرزن در كتابخانهء انجمن آسيايى بنگاله كه دو سرى عكس و مجوز استفاده از آن ، از طرف انجمن آسيايى بنگاله صادر شده ، و در مجموعهء چين‌شناسى كتابخانهء دكتر مظفر بختيار موجود است .

مشخصات اجمالى و مختصر اين دستنويس در فهرست ايوانف كه بدان اشاره شد آمده « 1 » . نسخه‌شناسى تفصيلى آن نيز طبق يادداشت دكتر مظفر بختيار به شرح زير است :

عنوان نسخه : چين‌نامه ، در اصل بدون شمارهء صفحه ، داراى ركابه و راده

اندازه : رقعى ، هر صفحه داراى پانزده سطر ، بدون جدول‌بندى ، با شماره‌گذارى عددى 113 صفحه كه بعدا انجام گرفته كه در ميان صفحات 89 - 90 و 93 - 94 در شماره اشتباه‌گذارى شده است . داراى 117 صفحه ( در ارجاع به نسخهء خطى شمارهء صفحهء واقعى و اصلاح شده ذكر شده است ) .

نام كاتب و تاريخ كتابت در ترقيمه ( انجامه ) نسخه چنين آمده است :

« محمد نجم الدين دهلوى در سنهء يكهزار و نهصد هجرى نبوى »

مسلما قيد هجرى نبوى به جاى ميلادى در سال كتابت ناشى از لغزش قلم و سهو نويسندهء نسخه است ، كه البته اين نوع سهو قلم‌ها در ثبت تاريخ بنابر عادت كاتبان مسلمان در ثبت تاريخ هجرى در اين‌گونه نسخه‌ها و اسناد عادى است .

از اين نسخه در پانوشت با رمز « ص » ياد شده است .

ب ) نسخهء چاپى :

مشخصات اين نسخهء چاپى روى صفحهء اول چنين آمده :

« تاريخ چين / مصنفه پادرى ايكسوس صاحب كه آن را محمد زمان خان مشهور به فرنگىخوان به اشاره پادرى بوزنو صاحب به زبان فارسى ترجمه نموده بود / بتائيد سين تيفك سوسيتى به قالب طبع درآمد » . « 2 »

( 1 ) . Ef . 60 ; S 10 . 5 * 7 . 5 ; 8 * 5 , 5 ; II 13 - 15 . No Jarlwals . Greyish Or . Pap . Valgar Ind . Nast . Cond . Good ; slightly Worm - eaten . ( 2 ) . No . 2 . A Persian Translation of Rev . Exoos's History of CHina , Mahomed Zaman Khan . Translated by the Author at the Request of Rev . Bournouf . Published by the Scientific Society . Calcutta : Printed at the Baptist Mission Press . 1864 .