در آستانه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٨
منابع تهيه شده توسط تفسير اسلامى
منابع تهيه شده توسط تفسير اسلامى
منابع تهيه شده توسط تفسير اسلامى
وقتى كه دانشمند غربى تعداد عظيمى تفاسير را كه از بيش از هزار سال پيش « 291 » تا كنون نوشته شده در برابر مىبيند ، در آن واحد از زيادى مصالح كار و هم از دشوارى آن ، به حق احساس ناتوانى مىكند . از كارهاى اين نسلهاى متعدد ، كدام‌ها را بايد پذيرفت ؟ اينان از چه اصولى الهام گرفته‌اند ؟ منتقد امروزى از آنها چه استمدادى مىتواند بكند ؟
بديهى است براى درك قرآن از اين ادبياتى كه بطور مدام تكرار مىشود و غالبا صورت رونويسى از هم را دارند مشكل بوده و همهء آنها نمىتواند قابل استفاده باشد . مثلا به خوبى ديده نمىشود كه آثار فكرى خيلى معمولى از قبيل كتب بغوى و نسفى و يا خازن « 292 » چه مساعدتى مىتوانند
( 291 ) دربارهء تفسير اسلامى ، نظريهء كلى را « كارادوو » در مقالهء « تفسير » دائرة - المعارف اسلام 4 : 633 ببعد ( كم مايه ) و « پاره » مقالهء « تأويل » را در دائرة المعارف اسلام 4 : 740 ( نارسا ) نوشته است . مطالعهء خوب نلدكه 2 : 170 - 182 و 3 : 8 - 240 آن را تكميل مىكند . مطلب اصلى كتاب مهم گلدزيهر است : ( ترجمهء عربى . مذاهب التفسير الاسلامى م . ) ( 1920 ، Leyde ) Koranauslegug islamischen der Richtungen Die « ل . برشه L . Bercher » معتقد است كه بايد آن را به فرانسه ترجمه كرد . عظمت اين ادبيات تفسيرى و تأويلى را مىتوان دريافت اگر به صورت مؤلفينى كه در الفهرست داده شده ، مراجعه شود : 33 ببعد ، 226 ببعد ( تا پايان قرن 4 / 10 ) كه باز ادامه يافته ( تا پايان قرن 9 / 15 ) در اتقان 2 : 7 - 226 . براى شرح حال مفسران اسلامى علاوه بر كتب ابن خلكان و ياقوت و غيره ، به سيوطى : طبقات المفسرين ( چاپ ليد 1839 ) مراجعه شود . ( 292 ) ابو محمد حسين فراء بغوى متوفى در مرو خراسان 510 / 1117 ، بروكلمن در دائرة المعارف اسلام : 573 ، تفسيرش موسوم به « معالم التنزيل » در بمبئى و قاهره به چاپ رسيده است . نلدكه 3 : 241 . ( او دريغا از قريه‌هاى خراسان ميان مرو و هرات به دنيا آمد ( 436