در آستانه قرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٨٧
زبان قرآن
صفت « مستقيمة » را به كار مىبرد . مع ذلك اين تلفيق كامل نيست .
مثلا اگر بخواهيم به اين نظريه عموميت بدهيم ، كلمهء « سبيل راه » هميشه در زبان قرآنى مطابقت مؤنث دارد . در اين باره نيز ميراث زبانى قوى بوده است . در تركيب جمله‌بندى علامت نفى « ما » ( نبودن ) « 224 » نيز همين نمونه‌ها را مشاهده مىكنيم . البته اين ميراث در قلمرو تلفظ بيشتر ديده مىشود . تلفظ صعود و نزول صوتى ( همز ) كه در حجاز بطور كلى و جزئى از ميان رفته ، شدت صوتى برخى از حروف صدادار از قبيل آ در برخى از مواضع ، و خيلى از جزئيات ديگر ، بدون گفتگو بايد نفوذ ميراثى تجويد پيامبر را به خاطر بياورد . 1
مع ذلك ، اينجا بايد مواظب باشيم كه دچار يك اشتباه نشويم .
قاريان يا بهتر بگوئيم قراءتهاى قرآن ، چنانچه ولرس تصور مىكرد هرگز نشان‌دهندهء اختصاصات لهجه‌اى حجاز يا نجد در عصر محمد ( ص ) نمىباشد . اينها انعكاس سنتى هستند كه بوسيلهء قاريانى كه حجت بوده‌اند ، جمعى حجازى و يا ملهم از زبان حجازى ، و جمعى ديگر الهام گرفته از نجدى مثل حمزه و علماى كوفه ، نقل شده‌اند . دو تلفظ يك لغت از نوع عمر
Mr
، اين اختلاف را شرح مىدهد ؛ قاريان كوفه عمر
Umr
، عضد
A d
، تلفظ مىكردند ، در صورتى كه در حجاز و بصره عمر
Umur
، و عضد
A ud
، تلفظ مىشد . همچنين اختلاف تلفظ در غرفة و غرفة سورهء 2 : آيهء 250 ، در اختلافات مكاتب نجد و حجاز توضيح مىگردد . « 226 »
( 1 ) - . . . عن ابن عمر قال : « ما همز رسول اللّه ( ص ) . . . » ( اتقان نوع 33 . م ) ( 226 ) شكل غرفه كه فلوگل پذيرفته ، شكلى است كه قاريان حجاز و بصره پذيرفته بودند . اما شكل « غرفه » كه در چاپ قاهره آمده ، قراءت ابن عامر دمشقى و قاريان كوفه است . دانى : تيسير 81 ، بيضاوى : 129 س 7 .