تمثيلات قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٩

4 - تأثيرگذارى بر مخاطب

« مثل الذى يعلم الخير و لا يعمل به ؛ مثل السراج الذى يضيىء للناس و يحرق نفسه . »

و به روايتى :

« مثل الفتيلة تضيىء للناس و تحرق نفسها . »

يعنى : مثل آن كه خوبى را مىداند و آن را به كار نمىبندد ، مثل چراغى است كه مردم را روشنى داده و خود را مىسوزاند . يا مانند فتيله‌اى است كه به مردم روشنائى داده و خود را مىسوزاند .

2 ) وقتى كسى را موعظه كرده و مىگويى :

« انك لا تجزى على السيئة حسنة فلا تغر نفسك . »

تو در برابر كار بد پاداش نيك نمىبينى پس خود را فريب مده .

اين سخن را با اين مثل مقايسه كن :

« انك لا تجنى من الشوك العنب و انما تحصد ما تزرع » يعنى : از خار انگور نمىچينى و فقط كشته خويش مىدروى .

3 ) و يا وقتى مىگويى :

« لا تكلّم الجاهل بما لا يعرفه » با نادان در چيزى كه نمىداند سخن مگو .

مفهوم همين سخن را با اين مثل مقايسه كن :

« لا تنثر الدّر قدام الحنازير » گوهر پيش پاى خوك مريز .

يا با اين مثل :

« لا تجعل الدّر فى افواه الكلاب . »

در دهان سگان گوهر مريز .