تمثيلات قرآن ( فارسى )
- المؤلف: حميد محمد قاسمى
- الوفاة: معاصر
- القسم: مصادر التفسير عند الشيعة
- الناشر: اسوه - قم
فهرس الكتاب
- « فهرست اجمالى مطالب »
- « فهرست تفصيلى مطالب »
- « مقدّمه »
- « بخش اوّل » « تمثيل و جايگاه آن »
- « فصل 1 » « معناى مثل و اقسام آن »
- معناى مثل
- اقسام مثل
- « فصل 2 » « اهميّت تمثيل و نقش شايان آن »
- « فصل 3 » « فوايد مثال »
- 1 - آشكار نمودن روحيات و تجربيات اقوام
- 2 - حسّى نمودن مسائل عقلى
- 3 - نزديك كردن راه و تنزّل معارف بلند
- 4 - تأثيرگذارى بر مخاطب
- 5 - از تلخى پند كاستن ( پند در پردهء كنايه )
- 6 - ايجاد تنوّع و انبساط خاطر
- 7 - انتقال معانى بسيار در قالب الفاظ كم ( ايجاز )
- 8 - آرايش و زينت بخشيدن به كلام
- 9 - خاموش ساختن افراد لجوج و عنود
- « بخش دوم » « تمثيل در قرآن كريم »
- « فصل 1 » « جايگاه و اهميّت تمثيل در قرآن كريم »
- 1 - واژه مثل و معانى آن در قرآن :
- 2 - جايگاه و اهميّت تمثيل در قرآن
- 3 - نقش تمثيلات قرآن در فهم معارف بلند الهى
- فصل 2 « ويژگيهاى تمثيلات قرآنى »
- 1 - جامعيّت و گستردگى
- 2 - سهولت و قابل فهم بودن
- 3 - تصويرگرى مفاهيم و حيات بخشيدن به الفاظ
- 4 - استفاده از مظاهر و پديده‌هاى طبيعى
- 5 - دقت و واقعيّت ( خيالى و خرافى نبودن )
- 6 - ارتباط و هماهنگى با محيط
- 7 - تنوّع اسلوب
- 8 - نظم منطقى ( توالى موضوعات )
- 9 - روش مقايسه‌اى ( تقابل و روياروئى صحنه‌ها
- الف ) روش مقايسه‌اى در يك آيه :
- ب ) روش مقايسه‌اى در چند آيه
- 10 - ايجاز ( حذف برخى مقاطع و صحنه‌ها )
- « بخش سوم » تمثيل در نظام تربيتى قرآن كريم
- « فصل 1 » « اهداف تربيتى تمثيلات قرآن »
- 1 - توجّه دادن به ارزشها و مكارم اخلاقى و بر حذر داشتن از زشتيها و پلشتيها
- الف ) نمونه هايى از فضايل اخلاقى در تمثيلات قرآنى
- 1 ) انفاق در راه خدا
- 2 - استقامت و پايمردى در راه هدف
- ب ) نمونه‌هائى از رذائل اخلاقى در تمثيلات قرآنى
- 1 ) عهد شكنى
- 2 - غيبت
- 3 - قساوت قلب
- 4 - علم بىعمل
- 5 - انفاق توأم با منّت و آزار
- [ تمثيلات مقايسه اى براى ترسيم ارزشها و ضد ارزشها ]
- الف ) تمثيل « مؤمن » و « كافر » در قالب مقايسه
- 1 ) تمثيل مؤمن و كافر به « زنده » و « مرده »
- 2 ) تمثيل مؤمن و كافر به « بينا و سميع » و « كور و كر »
- 3 ) تمثيل مؤمن و كافر به « زمين حاصلخيز » و « زمين شوره‌زار »
- 4 - تمثيل مؤمن و كافر به « راستان » و « كژان »
- 5 - تمثيل مؤمن و كافر به « گشاده سينه » و « سينه سخت »
- 6 - مقايسه « مؤمن » و « كافر » در تمثيلاتى جامع
- ب ) تمثيل « موحّد » و « مشرك » در قالب مقايسه
- 1 ) تمثيل موحّد و مشرك به « بنده‌اى با يك مولا » و « غلامى چند خواجه »
- 2 - تمثيل موحّد و مشرك به « انسان آزاده » و « بنده‌اى زر خريد »
- 3 - تمثيل موحّد و مشرك به « توانمندى گويا » و « گنگى ناتوان »
- ج ) تمثيل « مؤمن » و « منافق » در قالب مقايسه
- 2 - ترسيم و تصوير حقايق غيبى ، مفاهيم اعتقادى و حالات نفسانى و روحى در قالب امور محسوس و ملموس
- الف ) نقش تمثيلات قرآنى در تبيين حقايق غيبى
- 1 - تمثيل ذات پاك خداوند به نور
- 2 - تمثيل علم نامحدود و بىنهايت الهى
- ب ) نقش تمثيلات قرآن در تبيين مبانى اعتقادى
- تمثيل ايمان و كفر به « درخت پاك » و « درخت ناپاك »
- ج ) نقش تمثيلات قرآن در ترسيم و تجسيم حالات روحى افراد
- 1 - حالت حرص و ولع شديد عالمان دنياپرست
- 2 - حالت ظلمانى كه كفّار را احاطه نموده
- 3 - حالت سقوط و سرنوشت دردناك مشركين
- 4 - حالت تحيّر و سرگردانى منافقين
- 5 - حالت بىثباتى و عدم استقلال منافقين
- 3 - ارائه الگوها و نمونه‌هاى عينى
- 1 - الگوهائى از زنان مؤمن و كافر
- 2 - ترسيمى از موضع مستكبران در برابر مستضعفان
- 4 - برانگيختن نيروى فكر و انديشهء بشر ( تشحيذ ذهنى )
- 5 - عبرت آموزى از وقايع و حوادث تاريخى و تبيين سنّتهاى الهى
- 1 - عاقبت كفران نعمت
- 2 - سرگذشت عبرت‌آموز « اصحاب القريه »
- 6 - آشكار نمودن اصالت حقّ و ناپايدارى باطل
- 1 - تعريف حقّ و باطل
- 2 - معيارهاى تشخيص حقّ از باطل
- 3 - چگونگى پيدايش باطل
- 4 - ويژگيها و مشخصات باطل
- الف ) باطل تنها در يك لباس ظاهر نمىشود
- ب ) باطل دنبال بازار آشفته است !
- ج ) باطل طفيلى است !
- د ) باطل جولان دارد !
- 5 - مبارزه حقّ و باطل هميشگى است
- 7 - تبيين حقيقت دنيا و ناپايدارى آن
- مثال اول : زينت بىدوام
- مثال دوّم : زرق و برق ناپايدار
- مثال سوم : متاع غرور
- 8 - تحقير آرمانها و مبانى فكرى و اعتقادى مشركين و كفّار
- الف ) طرد مبانى فكرى و اعتقادى كفّار در تمثيلات قرآن
- 1 - تمثيل كفّار به حيواناتى گنگ
- 2 - تمثيل اعمال كفّار به سرابى در بيابان
- 3 - تمثيل اعمال كفّار به خاكسترى بر سينهء تندباد
- 4 - تمثيل ورود كفّار به بهشت به داخل شدن شتر به سوراخ سوزن !
- ب ) طرد مبانى فكرى و اعتقادى مشركين در تمثيلات قرآن
- 1 - تمثيل تكيه‌گاه سست مشركين به لانه عنكبوت
- 2 - تمثيل معبودهاى دروغين مشركين به موجوداتى ضعيف‌تر از مگس
- 3 - تمثيل مشركين به جويندهء آبى كه هرگز بدان نرسد !
- 4 - تمثيل مشركين به افرادى متحيّر و سرگردان
- 9 - خاموش ساختن افراد لجوج و عنود
- 10 - ابتلاء و امتحان براى آشكار نمودن گوهر حقيقت آدمى
- « فصل 2 » « آثار تربيتى تمثيلات قرآنى »
- 1 - تحوّل آفرينى و نفوذ و تأثير گذارى عميق بر دلها
- 2 - ايجاد نشاط و انبساط خاطر
- 3 - برانگيختن قواى حسى در جهت اقناع عقلى
- 4 - گسترش افق فكر و انديشهء انسان
- 5 - رشد هماهنگ و متعادل غرايز و عواطف بشرى
- 6 - ارتباط دادن آدمى با واقعيّتهاى زندگى و بازداشتن از تخيّلات و اوهام
- 1 - گسترش شعاع تأثيرگذارى
- 2 - ايجاد ارتباط دقيق و مستحكم بين مخاطب و اهداف دينى و تربيتى
- « خاتمه »
- فهرست منابع
- « فهرست آيات »
- فهرست اعلام ( اشخاص )