ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٩٢

چهارم : حروف مشبهة بالفعل

عاطفه ، فعل و فاعل ، مضاف و مضاف اليه مفعول‌فيه ، كاف حرف جرّ و قول محذوف مجرور آن جار و مجرور متعلق به عامل مقدّر خبر براى مبتداى محذوف ، فعل و فاعل و مفعول‌به ، حاليه ، حرف مشبهة بالفعل ، ياء متكلم محلا منصوب اسم آن ، مضاف و مضاف اليه خبر ، جمله محلا منصوب حال براى فاعل زرته .

و يا حكايت شود ( انّ و مابعد آن ) به وسيلهء مادهء قول و يا واقع شود در جاى حال ( يعنى در اوّل جملهء حاليه واقع شود ) ، مانند : زرته و انّى ذو أمل ( ملاقات كردم او را و حال آن‌كه همانا من داراى آرزو بودم ) .

180

و كسروا من بعد فعل علّقا * بالّام كاعلم انّه لذو تقى

عاطفه ، فعل و فاعل ، متعلق به كسروا ، فعل مضاف اليه ، ماضى مجهول و نائب فاعل و الف اطلاق جمله محلا مجرور صفت ، معلق به علّق ، كاف جرّ براى قول محذوف جار و مجرور متعلق به محذوف خبر براى مبتداى محذوف ، فعل امر و فاعل معلّق از عمل ، حرف مشبهة بالفعل و اسم ، لام ابتداء كه موجب تعليق شد ، ذو از اسماء ستّه خبر ، تقى مضاف اليه .

و كسره داده‌اند ( همزهء انّ را وقتى كه واقع شود ) بعد از فعل قلبى تعليق شده از عمل به وسيلهء لام ابتدائيت ، مانند : اعلم انّه لذو تقى ( بدان كه همانا او هرآينه اهل تقوى است ) .

181

بعد اذا فجاءة او لقسم * لا لام بعده بوجهين نمي

مضاف ظرف منصوب متعلق به نمى ، لفظ اذا مضاف اليه ، مضاف اليه و يا نعت اذا ، عاطفه ، عطف به اذا ، لاى نفى جنس ، اسم ، ظرف مكان متعلق به محذوف خبر جملهء لاى نفى جنس محلا مجرور صفت براى قسم ، متعلق به نمى ، ماضى مجهول و نائب فاعل .

بعد از اذاء فجائيّه و يا قسمى كه بعد از آن لام نباشد ، ( در همزهء انّ ) به دو وجه نسبت داده شده است .

182

مع تلوفا الجزا و ذا يطّرد * في نحو خير القول انّي احمد

ظرف مكان متعلق به نمى ، عطف به ظرف مكان در بيت قبلى ، تلو مضاف اليه ، فاء مضاف