ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٩١
چهارم : حروف مشبهة بالفعل
موصول ، ليت حرف مشبهة بالفعل ، متعلق به محذوف خبر ليت ، عاطفه ، ظرف مكان عطف به فيها ، مضاف و مضاف اليه اسم مؤخّر ليت .
واجب است مراعات كنى اين ترتيب را ( تقديم اسم بر خبر ) ، مگر در خبرى كه مثل قول شماست ( يعنى خبر آن ظرف و يا جار و مجرور باشد ) : ليت فيها ( يا هنا ) غير البذى ( اى كاش در آنجا چيزى غير از فحش و پليدى بود ) .
177
و همز انّ افتح لسدّ مصدر * مسدّها و في سوى ذاك اكسر
استيناف ، مضاف و مضاف اليه مفعول مقدم ، لفظ انّ مضاف اليه ، فعل امر و فاعل ، متعلق به افتح ، مصدر مضاف اليه ، مضاف و مضاف اليه مفعول مطلق ، عاطفه ، متعلق به اكسر ، ذاك مضاف اليه و كاف خطاب ، فعل امر و فاعل .
همزه انّ را فتحه بده بخاطر جانشينى يك مصدر بهجاى آن ( و معمولش ) و در غير آن مورد ، كسره بده آن را . ( يعنى اگر انّ و مابعد آن در جايى است كه تأويل به مصدر مىرود ، همزهء آن را مفتوح بخوان ، مانند : علمت انّك قائم كه مىشود : علمت قيامك ) .
178
فاكسر في الابتدا و في بدء صلة * و حيث انّ ليمين مكملة
تفريع ، فعل امر و فاعل ، متعلق به اكسر ، عاطفه ، عطف به جار و مجرور قبلى ، صله مضاف اليه ، عاطفه ، ظرف عطف به فى الابتداء ، لفظ انّ مبتداء ، جار و مجرور متعلق به مكملة ، مرفوع خبر . جملهء مبتدا و خبر محلا مجرور مضاف اليه حيث .
پس كسره بده ( همزهء انّ را ) در آغاز كلام و در ابتداى صله و جايى كه انّ ، كاملكنندهء يك قسم باشد ( يعنى در ابتداى جواب قسم واقع شود ) .
179
او حكيت بالقول او حلّت محلّ * حال كزرته و انّى ذو امل
عاطفه ، ماضى مجهول و نائب فاعل جمله عطف به جملهء اسميّه قبلى ، متعلق به حكيت ،