ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٧٤

مواضع جواز ابتداء به نكره :

نكره به جز مواردى كه مفيد فائدهء خاصى باشد ، نمىتواند مبتدا باشد .

مواضع جواز ابتداء به نكره :

مواضع جواز ابتداء به نكره :

1 - خبر ظرف و جار و مجرور و مقدّم باشد مانند : عند زيد نمرة .

2 - مبتدا بعد از حرف استفهام باشد ، مانند : هل فتى فيكم ؟

3 - مبتدا بعد از حرف نفى باشد ، مانند : ما خلّ لنا .

4 - مبتدا صفت ظاهر و يا محذوف داشته باشد ، مانند : رجل من الكرام عندنا و شرّ ( عظيم ) اهرّ ذاناب .

5 - مبتدا در مابعد خود عمل كرده باشد ، رغبة فى الخير خير .

6 - مبتدا اضافه به مابعد شده باشد ، مانند : عمل برّ يزين .

7 - مبتدا از ادات شرط باشد ، مانند : من يقم أقم معه .

8 - مبتدا در جواب سؤال به كار رفته باشد ، مانند : رجل عندى در جواب من عندك ؟

9 - مبتدا عام باشد ، مانند كلّ يموت .

10 - مبتدا مفيد معناى دعا باشد ، مانند : سلام عليكم .

11 - مبتدا بعد از واو حاليه باشد ، مانند : رأيتك و رجل عندك .

12 - مبتدا بعد از اذاى فجائيه باشد ، مانند : خرجت فاذا رجل بالباب .

13 - مبتدا مفيد تعجّب باشد ، مانند : ما احسن زيدا .

14 - مبتدا صفت براى موصوف محذوف باشد ، مانند : مؤمن خير من كافر كه در اصل رجل مؤمن است .

15 - مبتدا به قصد تنويع به كار رفته باشد ، مانند : فثوب لبست و ثوب اجرّ .

16 - مبتدا اسم مصغّر باشد ، مانند : رجيل عندنا .

17 - مبتدا به قصد حصر به كار رفته باشد ، مانند : شىء جاء بك كه در اصل « ما جاء بك الّا شى » است .

18 - مبتدا به اسم معرفه‌اى عطف شده باشد ، مانند : زيد و رجل قائمان .

19 - مبتدا به وصفى عطف شده باشد ، مانند : تميمى و رجل فى الدّار .

20 - اسم موصوفى به آن عطف شده باشد ، مانند : رجل و امرئة طويلة فى الدّار .

21 - مبتدا اسم مبهمى باشد ، مانند : مرسّعة بين أرساغه به عم يبتغى أربنا .