ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٤٩

اسم موصول

چكيدهء بحث اسم اشاره :

اسم اشاره :

اسم معرفه‌اى كه دلالت بر اشاره به مسمّاى خود مىكند .

تعداد اسماء اشاره ، بيست و سه لفظ است .

الفاظ اسماء اشاره :

مفرد مذكّر : ذا ، ذاء ، ذائه ، ذائه .

مفرد مؤنث : ذى ، ذه ، تى ، تا ، ذهى ، تهى ، ته ، ذات .

تثنيهء مذكّر : ذان در حالت رفعى و ذين در حالت نصبى و جرّى .

تثنيهء مؤنّث : تان در حالت رفعى ، تين در حالت نصبى و جرّى .

جمع مذكّر و مؤنّث : أولاء كه تلفظ آن به مدّ بهتر است .

مكان نزديك : هنا ، هيهنا ( با هاء تنبيه ) .

مكان دور : هنالك ، هنّا ، هنّا ، هنّت ، هنّت ، ثمّ

براى اشاره به دور ، كاف خطاب ( ك ، ك ، كما ، كم ، كنّ ) بدون همراهى با لام ( مانند ذاك و هناك ) و با لام ( مانند ذلك و هنالك ) كه به آنها متّصل مىشود .

اگر قبل از اسم اشاره ، هاء تنبيه آورده شود ، آوردن لام جايز نخواهد بود ، مانند هذاك .

اسم موصول

موصول الاسماء الّذى الانثى التى * و اليا اذا ما ثنّيا لا تثبت

مضاف و مضاف اليه مبتداء ، مبتداى دوّم خبر آن محذوف است ( يعنى الذى منه ) اين مبتداء و خبر محلا مرفوع خبر براى مبتداى اوّل است ، مبتدا ، خبر اين جمله عطف به جملهء صغرى ( جمله خبر ) به حذف عاطف ، استيناف ، مفعول لا تثبت ، ظرف از ادات شرط ، ما زائده ، ماضى تثنيه مجهول جملهء فعليه جملهء شرط محلا مجرور مضاف اليه اذا ، فعل نهى و فاعل جواب شرط به قرينهء اين فعل نهى محذوف است ( يعنى : و لا تثبت الياء اذا ثنّيتها فلا تثبتها )

موصول‌هاى اسمى ، ( برخى از آن ) الّذى است و مفرد مؤنث آن الّتى است ، ثابت نگذار