ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٥

موارد دهگانه امتناع ادغام

فعل و فاعل ، متعلق به ماضى ، مفعول ، كاف جارّه و ماى مصدريه ، فعل و فاعل جمله صله ، مفعول ، متعلق به غنى .

جمع‌آورى كرده است از كتاب كافيه ، خلاصهء آن را ، چرا كه خواسته است سرايندهء اين ابيات ، بىنيازى ( تمام محصّلين ) را بدون احتياج ( بعض ايشان را ) .

1001

فاحمد اللّه مصلّيا على * محمّد خير نبىّ ارسلا

فاء سببيّت ، فعل و فاعل ، مفعول ، حال براى فاعل ، متعلق به حال ، صفت براى مجرور ، مضاف اليه ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله صفت براى نبىّ .

پس ستايش مىكنم خدا را در حالى كه درود فرستنده‌ام بر محمد صلّى اللّه عليه و آله بهترين پيامبرى كه فرستاده شده است ( از سوى خداوند ) .

1002

و إله الغرّ الكرام البررة * و صحبه المنتجبين الخيرة

عطف به محمد ، صفت آل ، دو اسم بعدى نيز صفت آل ، عطف به آل ، دو اسم بعدى ، صفت براى صحب .

و بر ال او كه شريفان و كريمان و نيكوكارانند و بر اصحاب او كه انتخاب‌شدگان و برگزيدگان از خلق هستند .

ادغام آن است كه اول از دو حرف متحرك مجانس را كه در يك كلمه باشند ساكن و در دوم پنهان كنند مثل مدّ كه مدد بوده است .

1 - هرگاه اوّل از دو حرف متجانس در اول كلمه باشد مثل ددن ( بر وزن سبت بمعنى لهو