ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٤

فصل : تصريف

مواضع امالهء فتحه

مواضع امالهء فتحه

1 - قبل از الف

2 - قبل از راء مكسور كه در آخر كلمه هست ، در صورتى كه حرف مفتوح ، ياء نباشد و يا ميان آن دو فاصله نشده باشد ، مانند للايسر .

3 - قبل از هاء تأنيث در حال وقف ، مانند رحمة .

فصل : تصريف

فصل : تصريف

915

حرف و شبهه من الصّرف برىّ * و ما سواهما بتصريف حريّ

مبتدا ، مضاف و مضاف اليه عطف به مبتدا ، متعلق به برى ، خبر ، عطف ، موصول مبتدا ، مضاف و مضاف اليه ظرف متعلق به محذوف صله ، متعلق به حرى ، خبر .

حرف و شبه حرف ( يعنى مبنى ) ، از تصريف سالمند و آن لفظى كه غير آن دو است ، به تصريف شايسته است .

916

و ليس ادنى من ثلاثىّ يرى * قابل تصريف سوى ما غيّرا

عطف و يا استيناف ، ماضى ناقص ، اسم ، متعلق به ادنى ، مضارع مجهول و نايب فاعل جمله خبر ليس ، مفعول دوم يرى ، مضاف اليه ، ادات استثناء ، نكره موصوفه و يا موصول مضاف اليه ، ماضى مجهول و نايب فاعل و الف اطلاق جمله صفت ما و يا صلهء آن .

كلمهء كمتر از ثلاثى ديده نمىشود قابل تصريف ، غير از آن كلمه‌اى كه تغيير داده شده باشد .

917

و منتهى اسم خمس ان تجرّدا * و ان يزد فيه فما سبعا عدا

عطف يا استيناف ، مبتدا ، مضاف اليه ، خبر ، شرطيه ، فعل و فاعل و الف اطلاق فعل شرط و