ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٤

باب وقف

خبر ، عاطفه ، ياء نسبت به ضرورت شعرى محذوف است . مبتدا ، فعل و فاعل و الف اطلاق جمله خبر .

و نقل دادن فتحه ، از غير از مهموز ، رأى نمىدهد آن را ( علماى ) بصرى ولى كوفى نقل كرده است ( فتحه غير همزه را مثل رأيت الضّرب ) .

890

و النّقل ان يعدم نظير ممتنع * و ذاك في المهموز ليس يمتنع

عاطفه ، مبتدا ، شرطيه ، مضارع مجهول فعل شرط ، نايب فاعل جواب شرط محذوف جملهء شرطيه معترضه بين مبتدا و خبر ، خبر ، عاطفه ، اسم اشاره مبتدا ، متعلق به يمتنع ، ماضى ناقص و اسم ، فعل و فاعل جمله خبر ليس و جمله خبر مبتدا .

و نقل حركت ، اگر موجود نباشد نظير اسم ، ممتنع است ولى آن نقل در ممهوز ممتنع نيست ( مطلقا مثل هذا ردء ) .

891

في الوقف تا تانيث الاسم‌ها جعل * ان لم يكن بساكن صحّ وصل

متعلق به جعل ، مبتدا ، مضاف اليه ، مضاف اليه ، مفعول دوم ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر ، شرطيه ، جحد ناقص و اسم ، متعلق به وصل ، فعل و فاعل جمله صفت ساكن ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر يكن . جملهء يكن فعل شرط ، جواب شرط محذوف .

در وقف تأ تأنيث اسم ، ها قرار داده شده است ، اگر به حرف ساكن صحيح متصل نشده باشد ( مسلمه و فتاه ) .

892

و قلّ ذا في جمع تصحيح و ما * ضاهى و غير ذين بالعكس انتمى

عطف ، فعل ، اسم اشاره فاعل ، متعلق به ماضى ، مضاف اليه ، موصول عطف به جمع ، فعل و فاعل جمله صله ، عطف ، مبتدا ، مضاف اليه ، متعلق به مابعد ، فعل و فاعل جمله خبر .

و كم است اين قلب به هاء در جمع مؤنث سالم ( مثل المكرماه در المكرمات ) و در آنچه كه شبيه جمع مؤنث سالم است ( اولاه در اولات ) و غير اين دو ( جمع سالم و شبه آن ) به