ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٠

چكيدهء بحث نسبت ده چيز در نسبت حذف مىشود :

و در حالى كه با وزن فاعل و فعّال است ، وزن فعل در نسبت دادن ، بىنياز كرده است از محلق‌كردن ياء نسبت ، پس پذيرفته شده است ( لبن و لابن ، تمر و تمّار طعم و طعم ) .

880

و غير ما اسلفته مقرّرا * على الّذي ينقل منه اقتصرا

عاطفه ، مبتدا ، موصول مضاف اليه ، فعل و فاعل و مفعول جمله صله ، حال براى فاعل ، متعلق به اقتصر ، مضارع مجهول ، متعلق به مضارع نايب فاعل جمله صله ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر .

و غير از آن قواعدى كه تقديم كردم آن را ، در حالى كه ثابت‌كننده‌ام بر آن لفظى كه نقل مىشود از عرب از آن غير ، اكتفاء شده است .

چكيدهء بحث نسبت ده چيز در نسبت حذف مىشود :

چكيدهء بحث نسبت ده چيز در نسبت حذف مىشود :

1 - ياء مشدّده مثل كرسىّ .

2 - الف تأنيث مقصوره ، حبارى و حبارىّ .

3 - الف الحاقى و اصلى ، مصطفى و مصطفىّ .

4 - ياء منقوص ، مقتدى و مقتدىّ .

5 - علامت تثنيه و جمع سالم ، زيدان و زيدون و زيدىّ .

6 - حرف سوم از اسم بر وزن فعيل معتلّ العين ، سيّد و سيّدى .

7 - ياء زائدهء وزن فعيلة ، حنيفه و حنفىّ .

8 - ياء زائدهء فعيلة ، اميّه و اموىّ .

9 - ياء وزن فعيل ، عدىّ و عدوىّ .

حكم همزهء ممدود در نسبت ، همان حكم باب تثنيه است مثل حمراء و حمراوىّ در نسبت مركب اسنادى و مزجى ، جزء دوم حذف مىشود و ياء نسبت به جزء اول ملحق مىشود ، تأبّط شرّا مىشود تأبّطىّ و بعلبك مىشود بعلىّ .