ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٥

باب نسب

اليه ، فعل و فاعل جمله خبر مبتداى ثانى و جملهء آن خبر براى مبتداى اول ، عطف ، فعل امر و فاعل و مفعول اول ، مفعول دوم ، شرطيه ، فعل شرط ناقص و اسم ، متعلق به مابعد ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر . جواب شرط محذوف است .

مثل حىّ ، فتحه دادن حرف دوم واجب است و قلب كن آن حرف دوم را واو ، اگر حرف دوم از آن واو قلب شده باشد .

864

و علم التّثنية احذف للنّسب * و مثل ذا في جمع تصحيح وجب

استيناف ، مفعول مقدم ، مضاف اليه ، فعل امر و فاعل ، متعلق به امر ، عطف ، مبتدا ، مضاف اليه ، متعلق به وجب ، مضاف اليه ، فعل و فاعل جمله خبر .

علامت تثنيه را حذف كن براى نسبت ( زيدان و زيدىّ ) و مثل اين حذف علامت ، در جمع صحيح واجب شده است ( زيدون و زيدىّ ) .

865

و ثالث من نحو طيّب حذف * و شذّ طائىّ مقولا بالالف

استيناف ، مبتدا ، متعلق به حذف ، مضاف اليه ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر ، عاطفه ، فعل ، فاعل ، حال براى فاعل ، متعلق به حال .

حرف سوم از مثل طيّب حذف شده است ( طيبىّ ) و كم است طائىّ كه گفته شده است با الف ( كه قياس آن طيئىّ است ) .

866

و فعليّ في فعيلة التزم * و فعليّ في فعيلة حتم

استيناف ، مبتدا ، متعلق به مابعد ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر ، عطف ، مبتدا ، متعلق به مابعد ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر .

وزن فعلىّ در ( نسبت به ) فعيلة ، لازم دانسته شده است ( حنيفه و حنفىّ ) و وزن فعلىّ در ( نسبت به ) فعيلة ، حتمى شده است ( جهينة و جهنىّ ) .