ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٤

باب نسب

860

و الحذف في اليا رابعا احقّ من * قلب و حتم قلب ثالث يعنّ

عاطفه ، مبتدا ، متعلق به مبتدا ، حال براى مجرور ، خبر ، متعلق به خبر ، عاطفه ، خبر مقدم ، مبتداى مؤخر ، مضاف اليه ، فعل و فاعل جمله صفت ثالث .

و حذف در ياء منقوص كه حرف چهارم كلمه است ، سزاوارتر است از قلب‌كردن آن ( قاضى و قاضىّ ) و واجب است قلب حرف سومى كه عارض مىشود ( الف و ياء مثل فتى و فتوىّ ، عمى و عموىّ ) .

861

و اول ذا القلب انفتاحا و فعل * و فعل عينهما افتح و فعل

عاطفه يا استيناف ، فعل امر و فاعل ، مفعول ، مضاف اليه ، مفعول دوم ، عطف ، مبتدا ، عطف به فعل ، مضاف و مضاف اليه مفعول مقدم ، فعل امر و فاعل جمله خبر ، عطف به ضمير هما .

و به عقب درآور ياء داراى قلب ( به واو ) را فتحه ( مانند فتحهء جيم در شجوى ) و وزن فعل و فعل ، عين الفعل آن دو را فتحه بده و وزن فعل ( مانند نمر و نمرى ) .

862

و قيل في المرميّ مرمويّ * و اختير في استعمالهم مرميّ

استيناف ، ماضى مجهول ، متعلق به ماضى ، نايب فاعل ، عاطفه ، ماضى مجهول ، متعلق به ماضى ، ضمير جمع غايب مضاف اليه ، نايب فاعل .

گفته شده است در ( نسبت به ) مرمىّ ( كه در آخر آن دو ياء كه يكى اصلى است وجود دارد ) ، مرموىّ و اختيار شده است در استعمال عرب ، مرمىّ .

863

و نحو حيّ فتح ثانيه يجب * و اردده واوا ان يكن عنه قلب

استيناف ، مبتداى اول ، مضاف اليه ، مبتداى ثانى ، مضاف اليه ، ضمير مفرد غايب ، مضاف