ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٧

باب تصغير

( مانند بعلبك و بعيلبك ) .

842

و هكذا زيادتا فعلان * من بعد اربع كزعفران

عاطفه ، خبر مقدم ، مبتداى مؤخر ، مضاف اليه ، متعلق به محذوف حال براى ضمير مستتر در خبر ، مضاف اليه ، خبر براى مبتداى محذوف .

و همچنين است دو حرف زائد فعلان ( الف و نون ) در حالى كه بعد از چهار حرف باشند ، مثل زعفران ( كه مىشود زعيفران ) .

843

و قدّر انفصال ما دلّ على * تثنية او جمع تصحيح جلا

استيناف ، فعل امر و فاعل ، مفعول ، موصول مضاف اليه ، فعل و فاعل جمله صله ، متعلق به ماضى ، عطف به مجرور ، مضاف اليه ، فعل و فاعل جمله صفت براى جمع .

در تقدير بگير جدا بودن آن حرف را كه دلالت داشته باشد بر تثنيه و يا بر جمع صحيح كه آشكار باشد ( مثل جدران و جديران ) .

844

و الف التّانيث ذو القصر متى * زاد على اربعة لن يثبتا

استيناف ، مبتدا ، مضاف اليه ، صفت براى الف ، مضاف‌اليه ، اسم شرط جازم ، فعل شرط ماضى محلا مجزوم و ضمير مستتر فاعل ، متعلق به زاد ، ناصبه ، فعل و فاعل جمله محلا مجزوم جواب شرط ، فاء جزائيه به ضرورت شعرى حذف شده است . جملهء شرطيه خبر مبتدا .

الف تأنيث داراى قصر ( يعنى الف مقصوره ) ، هرزمان كه زائد باشد بر چهار حرف ( در حرف پنجم كلمه و يا بالاتر از آن ) ، هرگز ثابت نمىماند ( بلكه حذف مىشود ، مانند قر قرى و قريقر ) .