ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

باب مقصور و ممدود

باب مقصور و ممدود

باب مقصور و ممدود

771

اذا اسم استوجب من قبل الطّرف * فتحا و كان ذا نظير كالاسف

شرطيهء ظرفيه ، فاعل فعل محذوف به روش تفسير جمله مضاف اليه اذا ، فعل و فاعل جملهء مفسّره ، متعلق به ماضى ، مضاف اليه ، مفعول ، عاطفه ، ماضى ناقص و ضمير مستتر اسم آن ، خبر كان ، مضاف اليه ، متعلق به محذوف خبر براى مبتداى محذوف .

هرگاه اسمى شايسته بود از قبل از طرف ( يعنى حرف اخر ) فتحه را و باشد داراى نظيرى از معتلّ اللّام مثل الاسف .

772

فلنظيره المعلّ الاخر * ثبوت قصر بقياس ظاهر

جزائيه ، متعلق به محذوف خبر مقدم ، ضمير مفرد مذكر مضاف اليه ، صفت براى نظير ، مضاف اليه ، مبتداى مؤخر ، مضاف اليه ، جملهء مبتدا و خبر جواب اذا در بيت قبلى ، متعلق به ثبوت ، صفت قياس .

پس مىباشد براى نظير آن اسم كه معتلّ الآخر است ، ثابت بودن قصر ( مقصوره بودن ) به قياسى كه آشكار است .

773

كفعل و فعل في جمع ما * كفعلة و فعلة نحو الدّما

متعلق به محذوف خبر براى مبتداى محذوف ، عطف به مجرور ، متعلق به محذوف حال براى معطوف‌عليه و معطوف ، موصول مضاف اليه ، متعلق به محذوف صله ، عطف به مجرور ، خبر براى مبتداى محذوف ، مضاف اليه .

مثل وزن فعل و فعل در جمع اسم معتلّ اللّامى كه مثل فعله و فعله است ، مثل دما ( جمع دميه به معناى بت ساخته شده از عاج ) .