ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٥

فصل لو شرطيّه

ان ، اذما ، من ، ما ، مهما ، متى ، ايّان ، اين ، حيثما ، انّى ، كيفما ، اىّ .

اگر فعل شرط ، ماضى و فعل مضارع جزاء باشد ، جزم مضارع ترجيح دارد .

چنانچه در اين‌جا ، مضارع فعل شرط باشد ، رفع جزاء ضعيف است .

مواضع وجوب دخول فاء جزائيه :

مواضع وجوب دخول فاء جزائيه :

1 - ماضى غير منصرف

2 - ماضى متصرّف مقرون به قد

3 - فعل طلب

4 - مضارع مقرون به حرف تنفيس

5 - فعل منفى به غير لم و لا

6 - جملهء اسميه .

گاهى به‌جاى فاء جزائيه ، اذا فجائيه به كار مىرود .

اگر فعل مضارع با فاء و يا واو ، به جواب شرط عطف شود ، جزم آن بنا بر عطف و رفع آن بنابر استيناف و نصب آن بنا بر تقدير أن جايز است .

اگر فعل مضارع ، بين شرط و جزاء به كار رود ، جزم و نصب آن جايز است .

حذف هريك از جزاء و شرط ، با وجود قرينه ، جايز است .

از آن‌جا كه هريك از قسم و شرط ، محتاج جواب هستند ، چنانچه آن دو در يك كلام جمع شوند ، جواب همان كه مقدم است ، ذكر و جواب بعدى حذف مىشود .

اگر در صورت اجتماع شرط و قسم ، قبل از آن دو مبتدا وجود داشته باشد ، تنها جواب شرط ذكر مىشود .

فصل لو شرطيّه

فصل لو شرطيّه

709

لو حرف شرط في مضيّ و يقلّ * ايلاؤها مستقبلا لكن قبل

لفظ « لو » مبتدا ، خبر ، مضاف اليه ، متعلق به محذوف صفت براى شرط ، عاطفه ، فعل ، مضاف و مضاف اليه فاعل ، مفعول دوم ايلاء مفعول اول آن ضمير مؤنث است ، حرف استدارك ، ماضى