ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٧

باب نون تاكيد

نصب مىدهند .

4 - وا ( تعجب مىكنم )

5 - وى ( تعجب مىكنم )

6 - واها ( تعجب مىكنم )

7 - افّ ( ناراحتم )

8 - اوّه ( دردمندم ) .

اين سه دسته به ضمير مستتر بنا بر فاعليت رفع مىدهند .

اسم فعل ماضى :

اسم فعل ماضى :

1 - هيهات ( دور است )

2 - ايهات ( دور است )

3 - وشكان ( نزديك بود )

4 - سرعان ( سرعت گرفت )

5 - شتّان ( دور بود ، جدا شد )

6 - بطآن ( كند شد )

اين دسته به اسم ظاهر رفع مىدهند .

برخى از اسماء افعال ، همچون دونك و اليك ، در اصل ظرف و جار و مجرور بوده و منقول از آن هستند . برخى ديگر مثل رويد ، منقول از مصدر هستند كه در اين صورت اگر به مابعد اضافه شوند ، مصدر و اگر مابعد خود را نصب دهند ، اسم فعل هستند .

معمول اسم فعل ، بر آن مقدّم نمىشود .

اسم فعلى كه داراى تنوين است ، نكره و در غير آن ، معرفه است .

اسم فعل امر از فعل ثلاثى متصرّف تام ، بر وزن فعال مثل تراك ( به معناى اترك ) ، مىآيد .

اسم صوت : 1 - اسمى كه براى خطاب به غير ذوى العقول و مثل آن به كار مىرود ، مثل هلا هلا براى راندن اسب .

2 - اسمى كه براى حكايت از صوت و صدائى به كار مىرود ، مثل قب كه اسم است براى صدائى كه در اثر به‌هم خوردن دو شمشير پيدا مىشود .

باب نون تاكيد

باب نون تاكيد

635

للفعل توكيد بنونين هما * كنوني اذهبنّ و اقصدنهما