ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٠

اختصاص :

قول محذوف مجرور آن الخ ، اىّ مبنى بر ضمّ محلا منصوب براى فعل اخصّ واجب الحذف ، هاء حرف تنبيه ، صفت اىّ ، متعلّق به محذوف حال براى اىّ ، لفظ ارجونيا مضاف اليه .

اختصاص مثل ندائى است كه بدون ياء باشد ، مثل « ايّها الفتى » در حالى كه بعد از « ارجونى » واقع شود ( ارجونى ايّها الفتى . اميدوار باشيد مرا ، جوان ) .

621

و قد يرى ذا دون ايّ تلوال * كمثل نحن العرب أسخى من بذل

عاطفه ، حرف تقليل ، مضارع مجهول ، اسم اشاره نايب فاعل ، مفعول اوّل ، مضاف و مضاف اليه ظرف متعلّق به محذوف حال براى نايب فاعل ، مضاف و مضاف اليه مفعول دوّم ، جار و مجرور خبر براى مبتداى محذوف ، مبتدا ، مفعول اخصّ محذوف جمله معترضه بين مبتدا و خبر ، خبر ، موصول مضاف اليه ، فعل و فاعل جمله صله . جمله مبتدا و خبر محلا مجرور مضاف اليه مثل .

گاهى ديده مىشود اين اختصاص بدون اىّ بعد از ال ، مثل نحن العرب اسخى من بذل ما ، عرب ، بخشنده‌ترين فردى هستيم كه بخشش كرده است .

چكيدهء بحث اختصاص

چكيدهء بحث اختصاص

اختصاص :

اختصاص :

عبارت است از اختصاص دادن حكمى كه مربوط به ضميرى ( مانند نحن در مثال بيت اخير ) است ، به اسم ظاهرى ( العرب در مثال ) كه بعد از ضمير مذكور ذكر مىشود . اسم مختصّ مفعول اخصّ است كه واجب الحذف است .

اختصاص از نظر لفظى ، شبيه نداء است .

فرق اختصاص و نداء :

1 - با اختصاص ، حرف ندا ، به كار نمىرود .

2 - قبل از آن بايد ضميرى ذكر شود .

3 - گاهى با ال به كار مىرود .

اسم مختصّ ، غالبا با ايّها و ايّتها به كار مىرود ، كه در اين صورت بعد از آن اسم محلّى به ال و