ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٢

فصل مناداى مندوب

محذوف خبر براى مبتداى محذوف ، مضاف اليه ، فعل و فاعل جمله محلا منصوب حال براى مجرور ، جملهء بعدى بنا بر حكايت بوده و مفعول يلى است .

و مندوب مىشود ، اسم موصول با آن صله‌اى كه مشهور باشد ، مانند بئر زمزم در حالى كه واقع شود بعد از و امن حفر ( يعنى وامن حفر بئر زمزم كه واضح است كه مراد از صله همان عبد المطّلب است ) .

603

و منتهى المندوب صله بالالف * متلوّها ان كان مثلها حذف

استيناف ، مضاف و مضاف اليه مفعول فعلى كه از باب اشتغال محذوف است ، فعل امر و فاعل و مفعول جملهء مفسّره ، متعلّق به امر ، مضاف و مضاف اليه مبتدا ، حرف شرط ، فعل شرط ناقص و اسم ، مضاف و مضاف اليه خبر ، ماضى مجهول و نايب فاعل جمله خبر . جواب شرط محذوف جملهء شرطيه جملهء معترضه بين مبتدا و خبر است .

آخر مناداى مندوب را متّصل كن آن را به الف . ماقبل آن الف ، اگر باشد مثل آن ( يعنى الف باشد ) ، حذف مىشود ( مانند واموساه ) .

604

كذاك تنوين الّذي به كمل * من صلة او غيرها ، نلت الامل

خبر مقدّم ، مبتداى مؤخّر ، موصول مضاف اليه ، متعلّق به مابعد ، فعل و فاعل جمله صله ، متعلّق به محذوف حال براى موصول ، مضاف و مضاف اليه عطف به مجرور ، فعل و فاعل ، مفعول جملهء مستأنفه براى دعا .

همچنين است ، ( حذف ) تنوين آن اسمى كه به آن كامل شده است مندوب ، از صله و يا غير صله ، رسيده‌اى آرزو را .

605

و الشّكل حتما او له مجانسا * ان يكن الفتح بوهم لابسا

عاطفه ، مفعول فعلى كه از باب اشتغال محذوف است ، مفعول مطلق براى فعل محذوف و يا