ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٩

باب نداء

مناداى مندوب ) اجتناب مىشود ( از استعمال آن ، يعنى اگر اشتباه شود ، در مناداى مندوب از حرف يا استفاده نمىشود ) .

575

و غير مندوب و مضمر و ما * جا مستغاثا قد يعرّى فاعلما

استيناف ، مضاف و مضاف اليه مبتدا ، عطف به مندوب ، موصول عطف به مندوب ، فعل ماضى و فاعل جمله صله ، حال براى فاعل ، حرف تقليل ، مضارع مجهول و نايب فاعل جمله خبر ، تفريع ، فعل امر و فاعل و الف منقلب از نون تأكيد خفيفه .

مناداى غير مندوب و غير ضمير و غير منادائى كه آمده است به عنوان مستغاث ، گاهى مجرد آورده مىشود از حرف ندا پس بدان البته .

576

و ذاك في اسم الجنس و المشار له * قلّ و من يمنعه فانصر عاذله

عاطفه ، اسم اشاره مبتدا ، متعلّق به قلّ ، مضاف اليه ، عطف به اسم ، متعلّق به المشار ، فعل و فاعل جمله خبر ، عاطفه ، اسم شرط مبتدا ، فعل شرط و فاعل و مفعول ، جزائيه ، فعل امر و فاعل جمله محلا مجزوم جواب شرط ، مضاف و مضاف اليه مفعول .

و آن مناداى مجرد از حرف ندا ، در مناداى اسم جنس ( معيّن يعنى نكرهء مقصوده ) و ( منادائى كه اسم اشاره است يعنى ) منادائى كه اشاره شده به وسيلهء آن ، كم است و هركس كه ممنوع بداند آن را ، پس حمايت كن نكوهش‌كنندهء او را ( چرا كه جايز است ) .

577

و ابن المعرّف المنادي المفردا * على الّذي في رفعه قد عهدا

استيناف ، فعل امر و فاعل مفعول ، بدل از مفعول ، صفت بدل ، متعلّق به ابن ، متعلّق به عهد ، ضمير غايب مضاف اليه ، حرف تحقيق ، ماضى مجهول و نايب فاعل و الف اطلاق جمله صله .

مبنى كن معرفه را ، مناداى مفرد را ( اعم از اين كه علم و يا نكرهء مقصوده باشد ) ، بر اعرابى كه در ( حالت ) رفع آن ( مفرد معرفه ) شناخته شده .