ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٩

دوّمين تابع : باب توكيد

و اگر فائده داشته باشد تاكيد كردن نكره ( مثلا محدود باشد مثل يوم ، شهر ) ، مورد قبول واقع شده است ( اين تاكيد آوردن نزد كوفيين ) و از نحاة بصره ، منع ( از تاكيد آوردن براى نكره ) بطور گسترده نقل شده است .

527

و اغن بكلتا في مثنىّ و كلا * عن وزن فعلاء و وزن افعلا

استيناف ، فعل امر و فاعل ، متعلّق به ماقبل ، متعلّق به اغن ، عطف به كلتا ، متعلّق به اغن ، مضاف اليه ، عطف به وزن فعلاء و الف اطلاق .

بىنياز باش به سبب كلتا ، در تثنيه و به سبب كلا از وزن فعلاء ( يعنى تثنيه مؤنث در جمعاء ) و وزن افعل ( يعنى تثنيهء مذكّر اجمع ) . بيان واضح آن در بحث چكيدهء مىآيد ) .

528

و ان توكّد الضّمير المتّصل * بالنّفس و العين فبعد المنفصل

استيناف ، حرف شرط ، مضارع مجزوم فعل شرط و ضمير مستتر فاعل آن ، مفعول ، صفت ، متعلّق به تؤكّد ، عطف به النفس ، مضاف و مضاف اليه ظرف متعلّق به محذوف جمله جواب شرط .

اگر تاكيد كردى ضمير متّصل را به وسيلهء نفس و يا عين ، پس تاكيد كن بعد از ضمير منفصل ( مانند قوموا انتم انفسكم كه ابتدا ضمير واو جمع به وسيلهء انتم تاكيد گرديده و بعد از آن با انفس تاكيد شده است ) .

529

عنيت ذا الرّفع و اكّدوا بما * سواهما و القيد لن يلتزما

فعل و فاعل ، مفعول ، مضاف اليه ، عاطفه ، فعل و فاعل ، متعلّق به ماقبل ، مضاف و مضاف اليه ظرف متعلّق به محذوف صله ، عاطفه ، مبتدا ، حرف ناصبه ، مضارع مجهول و نايب فاعل و الف اطلاق جمله خبر .

قصد كردم از ضمير متّصل در بيت قبلى ) صاحب رفع را و تاكيد كرده‌اند ( ضمير مرفوع