ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٤
باب معرب و مبنى
مبتدا ، متعلق به عامل مقدر خبر ، كاف حرف خطاب ، مبتدا ، عطف به اثنان ، متعلّق به عامل مقدّر حال براى ضمير در يجريان ، عطف به ابنين ، فعل و فاعل جمله محلا مرفوع خبر .
كلتا نيز همينطور است . اثنان و اثنتان در اعراب مانند ابنين و ابنتين جارى مىشوند .
34
و تخلف اليا في جميعها الالف * جرّا و نصبا بعد فتح قد الف
استيناف ، فعل ، فاعل ، متعلق به تخلف ، مفعول به تخلف ، مفعولله و يا حال ، عطف به جرّا ، ظرف متعلق به تخلف ، مضاف اليه ، حرف تحقيق ، فعل مجهول و نائب فاعل اين جمله فعليه محلا مجرور صفت فتح است .
جانشين مىشود ياء در تمامى اين كلمات بهجاى الف در حالت جرّى و نصبى بعد از فتحهاى كه مأنوس با آن است .
35
و ارفع بواو و بيا اجرر و انصب * سالم جمع عامر و مذنب
استيناف ، فعل امر و فاعل ، متعلق به ارفع ، عاطفه ، متعلق به اجرر به قرينهء آن جار و مجرورى براى انصب در تقدير است ، فعل امر و فاعل ، عاطفه ، فعل و فاعل عطف به اجرر ، مفعولبه براى اجرر و يا انصب به نحو تنازع ، مضاف اليه ، مضاف اليه ، عطف به عامر .
رفع بده به وسيلهء واو و نيز به وسيلهء ياء جرّ و نصب بده ، جمع سالم از عامر و مذنب را .
36
و شبه ذين و به عشرونا * و بابه الحق و الاهلونا
عطف به عامر ، ذين مجرور مضاف اليه ، استيناف ، متعلق به الحق ، مبتدا ، عاطفه ، مضاف و مضاف اليه عطف به عشرون ، فعل مجهول ماضى و ضمير در آن نائب فاعل . اين جملهء فعليه در محلّ رفع خبر مبتدا ، عاطفه ، عطف به عشرون .
و شبيه آن دو ( عامر و مذنب ) . عشرون و باب عشرون و نيز اهلون از نظر اعراب ملحق به جمع مذكّر سالم هستند .