ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٣١

افعال مدح و ذمّ

احسن فى الهيجاء لقاءها ( چه خوب است در جنگ ، ملاقات‌كردن آن ) .

افعال مدح و ذمّ

افعال مدح و ذمّ

485

فعلان غير متصرّفين * نعم و بئس رافعان اسمين

خبر مقدّم ، صفت ، مضاف اليه ، لفظ نعم مبتداى مؤخّر ، عطف به نعم ، خبر براى مبتداى ( هما رافعان ) مفعول براى رافعان .

دو فعل غير متصرّف هستند ، نعم و بئس كه رفع دهنده‌اند دو اسم را .

486

مقارنى ال او مضافين لما * قارنها كنعم عقبى الكرما

مضاف و مضاف اليه صفت براى اسمين در بيت قبلى ، عطف به ماقبل ، متعلّق به مضافين ، فعل و فاعل و مفعول جمله صله ، كاف حرف جرّ و قول محذوف مجرور آن الخ ، فعل ماضى براى مدح ، مضاف و مضاف اليه فاعل .

( رفع دهنده‌اند دو اسم را ) كه مقارن و همراه با ال هستند و يا اضافه شده‌اند به اسم مقارن ال ، مثل نعم عقبى الكرما ( خوب است عاقبت كريمان . در اين‌جا فعل نعم رفع داده است عقبى را كه به اسم ال‌دار اضافه شده است ) .

487

و يرفعان مضمرا يفسّره * مميّز كنعم قوما معشره

عاطفه ، فعل و فاعل ، مفعول ، فعل و مفعول ، فاعل جمله صفت براى مضمرا ، كاف و حرف جرّ و قول محذوف مجرور آن الخ ، فعل ماضى براى مدح و ضمير مستتر فاعل ، تمييز جمله خبر مقدّم ، مضاف و مضاف اليه مبتداى مؤخّر .

و رفع مىدهند اين دو فعل ( نعم و بئس ) ، ضميرى را ( كه فاعل بوده ) تفسير مىكند آن را تمييز ، مثل نعم قوما معشره ( خوب طائفه‌اى است از نظر قوم بودن ، طائفهء او ) .