ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢٢

باب معرب و مبنى

رفع بده به وسيلهء واو و نصب بده حتما به وسيلهء الف و جرّ بده به وسيلهء ياء آن دسته از اسمائى كه بيان مىكنم آن را .

28

من ذاك ذو ان صحبة ابانا * و الفم حيث الميم منه بانا

متعلّق به عامل مقدّر خبر مقدم ، كاف حرف خطاب ، مبتداى مؤخر ، حرف شرط ، مفعول مقدّم براى ابان ، فعل ماضى محلا مجزوم فعل شرط ضمير در آن فاعل ، الف اطلاقى جواب شرط محذوف است ( فارفعه بالواو ) ، عطف به ذو ، ظرف مكان متعلق به عامل مقدّر حال براى الفم ، مبتدا ، متعلّق به بان ، فعل فاعل جمله محلا مرفوع خبر مبتدا و جملهء مبتدا و خبر محلا مجرور مضاف اليه حيث ، الف اطلاق .

بعضى از آنها ذو است اگر مصاحبت را ظاهر كند ( به معناى مصاحبت باشد ) و فم در جائى كه حرف ميم از آن حذف شود .

29

اب اخ حم كذاك و هن * و النّقص في هذا الاخير احسن

مبتدا ، عطف به حذف عاطف ، عطف به حذف عاطف ، جار و مجرور متعلّق به عامل مقدّر خبر براى يكى از اب و يا اخ و يا حم بر سبيل تنازع ، عاطفه ، مبتدا خبر آن محذوف است يعنى هن كذاك ، استيناف ، مبتدا ، متعلق به النقص ، بدل و يا عطف بيان و يا نعت براى اسم اشاره ، خبر مبتدا .

اب و اخ و حم نيز همين‌طورند و هن نيز همين‌طور است . نقص در اين اخيرى از اتمام ( هنو ، هنا ، هنى ) بهتر است .

30

و في اب و تالييه يندر * و قصرها من نقصهنّ اشهر

استيناف ، متعلق به يندر ، مضاف و مضاف اليه عطف به اب ، مضارع معلوم ضمير مستتر در آن فاعل ، عاطفه ، مضاف و مضاف اليه مبتدا ، متعلّق به اشهر ، هنّ مضاف اليه ، خبر مبتدا .