ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ٢١٢

وزنهاى مصدر

وزنهاى مصدر

وزنهاى مصدر

440

فعل قياس مصدر المعدّى * من ذي ثلثة كردّ ردّا

مبتداء ، خبر ، مضاف اليه ، مضاف اليه ، كه در اصل صفت براى الفعل محذوف است ، متعلق به محذوف حال براى المعدّى ، مضاف اليه ، كاف حرف جرّ و قول محذوف مجرور آن الخ ، فعل و فاعل ، مفعول مطلق جمله مقول قول محذوف .

فعل ( وزن ) قياس مصدر فعل متعدّى از فعل سه حرفى است ، مثل ردّ ردّا ( برگرداند برگرداندنى ) .

441

و فعل اللّازم بابه فعل * كفرح و كجوى و كشلل

عاطفه ، مبتداى اول ، صفت ، مضاف و مضاف اليه مبتداى ثانى ، خبر مبتداى ثانى و جملهء مبتداى ثانى خبر براى مبتداى اول ، متعلق به محذوف خبر براى مبتداى محذوف ، عاطفه ، عطف به كفرح ، عاطفه ، عطف به كفرح .

و ( فعلى كه بر وزن ) فعل كه لازم است ( و نه متعدى ) ، باب و وزن مصدر آن ، فعل است ، مثل فرح و جوى ( محزون شدن ) و شلل ( خشك شدن ) .

442

و فعل اللّازم مثل قعدا * له فعول باطّراد كغدا

عاطفه ، مبتداى اول ، صفت ، حال براى ضمير در اللازم ، لفظ « قعدا » مضاف اليه ، متعلق به محذوف خبر مقدّم ، مبتداى ثانى مؤخر جملهء مبتداى ثانى خبر براى مبتداى اول ، متعلق به محذوف حال براى ضمير در خبر ، متعلق به محذوف خبر براى مبتداى محذوف .

و ( فعلى كه بر وزن ) فعل كه لازم است ( و نه متعدى ) مثل قعد ، براى آن است ( مصدر بر وزن ) فعول به صورت قياسى ( و نه سماعى ) ، مثل غدا ( در صبح رفت ) كه مصدر آن غدوّ است همانطور كه مصدر قعد بر وزن قعود است ) .