ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ١٩
باب معرب و مبنى
اسماء معرب آن اسمى است كه تحقيقا سالم مانده از شباهت حروف . آن مانند ارض و سما است .
19
و فعل أمر و مضىّ بنيا * و أعربوا مضارعا ان عريا
استيناف ، مبتدا ، مضاف اليه ، عطف به امر ، فعل مجهول و نائب فاعل و الف اطلاق جمله خبر ، عاطفه ، فعل و فاعل ، مفعولبه ، حرف شرط ، فعل شرط محلا مجزوم ، الف اطلاق ، جواب شرط محذوف است به قرينهء اعربوا .
فعل امر و ماضى مبنى شدهاند و اعراب دادهاند فعل مضارع را اگر خالى باشد .
20
من نون توكيد مباشر و من * نون أناث كيرعن من فتن
متعلق به عرى ، مضاف اليه ، نعت براى نون ، عطف به ماقبل ، مضاف اليه ، متعلق به محذوف خبر ، موصول مفعولبه ، فعل مجهول و نائب فاعل جمله صله ، جمله مقول قول محذوف .
اگر خالى باشد از نون تأكيد مباشر و از نون جمع مؤنث . آن مانند قول شما « يرعن من فتن است » .
21
و كلّ حرف مستحّق للبناء * و الأصل فى المبنىّ أن يسكّنا
استيناف ، مبتدا ، مضاف اليه ، خبر ، متعلق به مستحق ، استيناف ، مبتدا ، متعلّق به الاصل ، مصدريه ، فعل مضارع مجهول و نايب فاعل جمله خبر الف اطلاق
و هرحرفى مستحق مبنى بودن است و اصل در مبنى اين است كه ساكن شود .
22
و منه ذو فتح و ذو كسر و ضمّ * كاين امس حيث و السّاكن كم
استيناف ، متعلق به عامل خبر مقدم ، مبتداى مؤخر ، عطف به مبتدا ، عطف به كسر ، جار و