ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ١٨٧

باب اضافه

احكام مذ و منذ :

احكام مذ و منذ :

1 - اگر بعد از آن دو اسم مرفوع و يا جمله واقع شود ، اسم خواهند بود و نه حرف .

2 - اگر بر جمله داخل شود ، ظرف بوده و به جمله اضافه مىشوند .

3 - اگر بعد از آن دو اسم مرفوع باشد ، آن دو مبتدا و مابعد آن دو خبر است .

4 - اگر در زمان ماضى به كار رفتند ، به معناى اول مدت و در غير ماضى به معناى جميع مدت هستند .

5 - اگر مابعد خود را جرّ دادند ، از حروف جارّه خواهند بود .

6 - اگر از حروف باشند و در زمانى ماضى به كار روند ، به معناى من و در زمان حال به معناى فى خواهند بود .

معناى ربّ :

معناى ربّ :

1 ) تقليل 2 ) تكثير

واو و تاء براى قسم هستند . خلا و علا و حاشا براى استثناء هستند .

كى به معناى لام تعليل است و در صورتى عمل جرّى خواهد داشت كه به ماى استفهام و يا ان و يا ماى مصدريه متّصل باشد ؛

لعلّ در لغت عقيل جرّ مىدهد .

ماء زائده بعد از حروف من و عن و باء به كار رفته و مانع عمل جرى آنها نيست ، مانند فبما رحمة . ماء زائده بعد از دو حرف ربّ و كاف داخل شده و جلوى عمل جرّى آن دو را مىگيرد .

گاهى حرف ربّ ، بعد از حرف فاء و بل ، واو حذف شده و در عين حال عمل جرّى آن باقى است ، مانند بل بلد أى ربّ بلد . اين حذف بعد از واو زياد است . برخى از ديگر حروف غير از ربّ نيز گاهى سماعا و گاهى قياسا حذف شده و در عين حال عمل جرّى آن باقى است .

باب اضافه

باب اضافه

385

نونا تلي الأعراب او تنوينا * ممّا تضيف احذف كطور سينا

مفعول مقدّم براى احذف ، فعل مضارع و فاعل جمله صفت ، مفعول ، عاطفه ، عطف به نونا ،