ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

طرق متعدّىكردن افعال لازم

غائب مفعول آن ، حرف شرط ، ماضى مجهول فعل شرط و ضمير مستتر در آن نائب فاعل ، الف اطلاق ، عاطفه ، حرف تقليل ، مضارع ناقص ، مضاف و مضاف اليه اسم ، منصوب خبر يكون .

و حذف مىشود فعلى كه ناصب آن مفعول فضله است ، اگر دانسته شود ( به كمك قرينه‌اى مثلا ) و گاهى حذف آن فعل ناصب ، واجب شمرده شده است .

چكيدهء بحث متعدّى و لازم :

چكيدهء بحث متعدّى و لازم :

فعل متعدى :

فعل متعدى :

فعلى كه محتاج مفعول است و بدون نياز به حرف جرّ در آن عمل مىكند .

علامت آن اين است كه ضميرى كه به غير مصدر آن برمىگردد ، به آن متصل مىشود .

اسامى فعل متعدّى :

اسامى فعل متعدّى :

فعل متعدّى ، فعل واقع و فعل مجاوز .

اسامى فعل لازم :

اسامى فعل لازم :

فعل لازم ، فعل قاصر ، فعل متعدّى به حرف جرّ و فعل غير متعدّى .

اقسام افعال واجب اللزوم

اقسام افعال واجب اللزوم

1 - فعل دالّ بر طبيعت ، مانند نهم .

2 - فعل بر وزن افعللّ ، مانند أطمانّ .

3 - فعل بر وزن اقعنسس از ثلاثى و رباعى مثل احرنجم .

4 - فعل به معناى نظافت و كثافت مانند طهر و نجس .

5 - افعال عرضى و بىدوام ، مانند مرض و فرح .

6 - افعال مطاوعه ، مانند امتدّ .

طرق متعدّىكردن افعال لازم

طرق متعدّىكردن افعال لازم

1 - همزهء باب افعال ، مانند أذهب .

2 - بردن آنها به باب تفعيل ، مانند فرّح .

3 - به وسيلهء حرف جرّ ، مانند جاء به .

منصوب بنزع خافض : اسم منصوبى كه در اصل منصوب به حرف جرّ بوده و سپس با حذف حرف جرّ ، منصوب مىشود . منصوب بنزع خافض در باب أن و أنّ قياسى و در سائر موارد سماعى است .

حذف حرف جرّ در اين‌جا در صورتى است كه حرف جرّ محذوف با حرف جرّ ديگرى