ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ١١٨

مواضع جواز تأنيث و تذكير فعل

اقسام شبه فعل كه فاعل مىگيرد

اقسام شبه فعل كه فاعل مىگيرد

1 - اسم فاعل ، منيرا وجهه .

2 - صفت مشبهّه ، حسن وجهه .

3 - مصدر ، ضرب زيد .

4 - اسم فعل ، هيهات العقيق .

5 - ظرف ، زيد عندك ابوه .

6 - جار و مجرور ، فى الدّار غلاماه .

7 - افعل تفضيل ، مورت بالافضل ابوه .

بعد از هرفعل معلومى بايد فعل ظاهر و يا ضمير واقع شود .

اگر فاعل اسم ظاهر تثنيه و يا جمع شد ، فعل آن مفرد مىآيد ، مانند : قام الزّيدان .

با وجود قرينه ، مىتوان فعل را حذف و فاعل را در كلام ذكر نمود .

هرگاه فاعل ، مؤنث باشد ، فعل آن ( ماضى و مضارع ) با تاء تأنيث مىآيد .

مواضع وجوب تأنيث فعل

مواضع وجوب تأنيث فعل

1 - فاعل به صورت ضمير مؤنث و متّصل به فعل باشد ( خواه مؤنث مجازى و خواه حقيقى ) ، مانند : هند قامت .

2 - فاعل به صورت اسم ظاهر و مؤنث حقيقى و بلافاصله پس از فعل واقع شود ، مانند :

قامت هند .

مواضع جواز تأنيث و تذكير فعل

مواضع جواز تأنيث و تذكير فعل

1 - در وقتى كه فاعل ، اسم ظاهر و مؤنث مجازى است ، مانند : طلع ( طلعت ) الشّمس .

2 - در وقتى كه فاعل ، اسم ظاهر و مؤنث حقيقى است كه از فعل فاصله دارد ، مانند : أتى ( أتت ) القاضى بنت الواقف . اگر فاصلهء مذكور به وسيلهء الّا باشد ، حذف تاء تأنيث بهتر است .

3 - در وقتى كه فاعل ، جمع مكسّر و يا جمع مؤنث سالم باشد ، مانند جاء ( جائت ) الرّجال .

4 - در وقتى كه از فاعل ، جنس آن اراده شده باشد ، مانند : نعم ( نعمت ) الفتاة هند .

البته در اين موارد ، حذف تاء تأنيث ترجيح دارد .