ألفية ابن مالك ( فارسى ) — الصفحة ١٠٦

ششم : افعال قلوب

211

و جوّز الالغاء لا في الابتدا * و انو ضمير الشّان او لام ابتدا

استيناف ، فعل امر و فاعل ، مفعول‌به ، عاطفه ، عطف به محذوف كه تقدير آن اين است جوّز الالغاء فى التوسط و التأخّر لا فى الابتداء ، عاطفه ، فعل امر و فاعل ، مضاف و مضاف اليه مفعول ، عاطفه ، عطف به ضمير الشأن .

جايز بدان الغاء را ( در وسط و آخر دو مفعول ) و نه در ابتداء ( دو مفعول ) و در نيّت بگير ضمير شأن و لام ابتداء را . . . ( ادامه در بيت بعدى ) .

212

في موهم الغاء ما تقدّما * و التزم التّعليق قبل نفي ما

متعلق به « انو » در بيت قبل ، و ضمير مستتر در « موهم » فاعل ، مفعول‌به موهم ، موصول اسمى مضاف اليه ، فعل و فاعل و الف اطلاق جملهء فعليّه صله ، عاطفه ، ماضى مجهول ، نائب فاعل ، ظرف مكان متعلق به التزم ، مضاف اليه ، لفظ « ما » مضاف اليه .

در مورد احتمال الغاء در فعلى كه مقدم بر دو مفعول هست و لازم شده است تعليق در قبل از ماى نافيه ( يعنى فعل قبلى قبل از ماى نافيه باشد ، مانند : لقد علمت ما هؤلاء ينطقون ) .

213

و ان و لا لام ابتداء او قسم * كذا و الاستفهام ذا له انحتم

عاطفه ، عطف به « ما » ، عاطفه ، عطف به « ما » مضاف و مضاف اليه مبتدا ، عاطفه ، عطف به مضاف اليه ، جار و مجرور متعلق به محذوف خبر ، عاطفه ، مبتداى اول ، اسم اشاره مبتداى دوم ، متعلق به مابعد ، فعل ماضى و فاعل جمله خبر مبتداى دوم سپس اين جملهء اسميه خبر مبتداى اول .

و قبل از ان نافيه و لاء نافيه . لام ابتداء و يا لام قسم نيز همينطور است ( يعنى اگر فعل قبلى قبل از آنها واقع شود ، تعليق مىشود ) و استفهام ، اين حكم تعليق ( براى فعل قبلى قبل از آن ) براى استفهام حتمى و واجب شده است .