تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٦

گفتار پنجم قرآن شمارهء 4

ب - و اگر بخواستيمى ما بداديمى هر تنى را راه راست وى ، و لكن واجب شد

الف ( دنبالهء آيه ) - گفتار از من تا پر كنم دوزخ از پريان و مردمان همه .

ب ( دنبالهء آيه ) - گفتار از من كه پر كنم دوزخ از پريان و مردمان همه .

مىتوان صدها نمونه از اين مثال‌ها ذكر كرد . دكتر رجائى ، ذيل عنوان مقايسه ميان اين دو ترجمه « از نظر وجوه اشتراك » به برخى از آنها اشاره كرده است ( فرهنگ ، ص صد و سه - صد و سيزده ) . وى در دنبالهء همين فصل ، مبحثى ديگر دربارهء مقايسه ميان دو كتاب ، « از نظر وجوه افتراق » آغاز مىكند ( صص صد و شانزده - صد و بيست و چهار ) .

راست است كه در اينجا به اختلافات بسيارى ميان دو كتاب برمىخوريم ، اما هنوز ، موارد تشابه - حتى در نمونه‌هاى مبين اختلاف - بسيار است . در مثال‌هايى كه پس از اين خواهيم آورد ، اين امر روشن‌تر خواهد شد .

2 . در واقع مترجم قرآن شمارهء 4 بيشتر همّ خود را صرف به‌سازى برخى كلمات و اصطلاحات يا اصطلاح اغلاط ترجمهء رسمى كرده است . مراد ما از به‌سازى آن است كه در ترجمهء رسمى يا واژه‌اى را معادل الفاظ قرآن كريم نهاده‌اند كه بهتر از آن نيز ممكن بوده ، و يا معادل‌يابى آنان برحسب يكى از تفاسيرى صورت گرفته كه مترجم شمارهء 4 ، نمىپسنديده و در نتيجه ، بنابر تفسير مورد قبول خود ، معادل ديگرى به جاى آن نهاده است :

أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ ( بقره / 87 ) .

الف - ترجمهء رسمى ، 1 / 86 ، ب - رجائى ، معرفى ، 86 :

الف - نيرومند گردانيم او را بباد پاك .

ب - نيرومند كرديمش . بجبريل پاكيزه .

ملاحظه مىشود كه مترجم دوم ، « باد پاك » را كه نه از نظر تركيب معنايى دارد و نه به نوع اضافه در قرآن شبيه است ، نپسنديده و از ميان تفاسير مختلفى كه براى روح القدس كرده‌اند ، لفظ جبريل را برگزيده است .

الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ ( بقره / 3 ) .

الف - ترجمهء رسمى ، 1 / 20 ، رجائى ، معرفى ، 43 :

الف - آنكسها كه بگرويدند بنهانى .