تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٦
گفتار سوم كوفى - سورهء مائده از قرآنى كوفى ، با ترجمهء استوار فارسى
ب - كه از حد اندر گذريت و يار باشيت يكديگر را بر نيكوكارى و پرهيزكارى .
آيهء 3 . حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ . . . وَ النَّطِيحَةُ
الف - حرام كرده آمد بر شما مردار و خون و گوشت خوك ( م ) . . . يا بسرون زده ( ح ) .
ب - حرام كرده شود بر شما مردار و خون و كوشت خوك . . . و سرون‌زده .
وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ
الف - و آنچه بخورد دد و دام ( م ) مگر آنچه بسمل كنيد ( ح ) و آنچه كشته شود بر روى بتان .
ب - و انج خورذه باشذ نخجير مگر بسمل كنيت وانج كشته شوذ بر روى بتان .
وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ ذلِكُمْ فِسْقٌ
الف - و آنچه بخشش كنيد بتيرهاى قمار آن‌تان همه فاسقى است و بىفرمانى ( ح ) .
ب - و آنكه بخشش كنيت بتيرهاى قمار آن‌تان همه فاسقى است و بىفرمانى .
از مقايسهء همين چند آيه ، چندين نكتهء مهم آشكار مىشود :
1 . در عبارات كاملا متشابه كه بخش اعظم جملات را تشكيل داده‌اند ، ملاحظه مىشود كه گويش محلى در متن نسخهء كوفى كاملا مراعات شده ، حال آنكه در ترجمهء رسمى ، گويش خراسانى غالبا محو شده و تنها ، در برخى كلمات ، و آن هم به زحمت پديدار مىشود . آيا گويش ترجمهء رسمى همان است كه اينك در نسخهء كوفى باز مىيابيم ؟ يا نه ، آن گويش اندكى تفاوت داشته و ناسخ كتاب كوفى در اظهار لهجهء خويش اصرار ورزيده ؟ در كوفى مثلا كلمهء مسجد به مزگيت ترجمه شده . آيا مترجمان بخارا نيز عينا همين كلمه را به كار برده‌اند و بعدها ناسخان آن را به مزگت و سپس مسجد تغيير داده‌اند ؟ يا مزگت هم در زبان آنان معروف بوده است ؟
2 . غريب‌ترين كلمات و كهن‌ترين شكل‌هاى هردو كتاب ، در ترجمهء كلمه‌اى معين از قرآن كريم به كار آمده‌اند و اين خود دليل قاطعى بر يكى بودن دو ترجمه است . از جمله :
شَنَآنُ : دشمناذگى ( در مثال‌هاى بالا ) ،
النَّطِيحَةُ : سرون‌زده ( در مثال‌هاى بالا ) ، در متن ترجمهء رسمى : به سرو كشته
ذَكَّيْتُمْ : بسمل كنيد - كنيت ( مثال‌هاى بالا ) ، در متن ترجمهء رسمى : مگر آنچه بكشتن