تاريخ ترجمه از عربى به فارسى ( از آغاز تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٧

3 . ترجمهء رسمى و مستقل قرآن

فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ ( بقره / 148 ) .

الف - بشتابى و يكديگر را سبق برى به خيرات و طاعات ( 2 / 218 ) .

ب - بشتابيد بخيرات .

وَ هُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْراجُهُمْ ( بقره / 85 ) .

الف - و اخراج ايشان بر شما حرام است ( 2 / 42 ) .

ب - و اين حرام است بر شما بيرون كردن ايشان .

بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ ( همانجا ) .

الف - به معصيت و ظلم و تعدى ( 2 / 41 ) .

ب - به گناه و بيدادى .

در نمونه‌هاى بالا ، چنان كه ملاحظه مىشود ، برخى عبارات را براى آن آورده‌ايم كه نشان دهيم گاه ترجمه‌هاى درون‌تفسيرى ، فارسىتراند ، و برخى ديگر را براى نشان دادن كثرت كلمات عربى در آنها ذكر كرده‌ايم .

3 . ترجمهء رسمى و مستقل قرآن

3 . ترجمهء رسمى و مستقل قرآن

تفاوت ميان دو بخش از نثر ابو الفتوح ، يعنى آن بخش كه به مسائل فقهى و تفسيرى و لغوى مىپردازد ، و آن ديگر كه به حكايات عنايت دارد ، البته طبيعى مىنمايد . هر فضايى ، نثر خاص خود را ايجاب مىكند . اما تفاوت ميان دو ترجمه از يك آيهء به‌خصوص ، و اصولا تفاوت ميان نثر ترجمهء مستقل آيات با بقيهء نثر كتاب ، چندان است كه بايد باعث شگفتى گردد . اما اينك ، پس از بررسى ده پانزده ترجمه در سده‌هاى چهارم و پنجم ق . ، البته ديگر دچار شگفتى نمىشويم ، بلكه به عكس انتظار داريم كه ترجمه‌هاى مستقل ، پيوسته با نثر بقيهء تفاسير اختلاف داشته باشند . زيرا به هيچ‌وجه نمىتوان باور داشت كه مترجمان بزرگ قرنهاى 5 و 6 ق . ، چون ابو الفتوح و ميبدى و سورآبادى ، كوشش‌هاى خردمندانه و يافته‌هاى گرانمايهء گذشتگان خويش و به‌خصوص بزرگترين گنجينهء لغوى قرآنى ، يعنى ترجمهء رسمى معروف به ترجمهء تفسير طبرى را ناديده رها كنند و خود از نو به معادل‌يابى دست زنند . ترجمهء رسمى از گواراترين سرچشمه‌هاى زبان فارسى سيراب شده و به تأييد بزرگترين دانشمندان و